Bibliotheek | Rafelranden

Posted by Jeroen de Boer on jul 10, 2014

Ministerie OCW: FryskLab goed voorbeeld van cultuur en sociale samenhang

Zo gaan die dingen blijkbaar: kort na de uitspraken van minister Bussemaker over FryskLab in het kader van de behandeling van de Bibliotheekwet werden we gemaild door het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen. Zij meldden het volgende:

Rond 20 juni a.s. zal minister Jet Bussemaker van OCW de beleidsbrief ‘Cultuur verbindt, een ruime blik op het cultuurbeleid’ naar de Tweede Kamer sturen. Met deze brief wil minister Bussemaker de relatie tussen cultuur en andere maatschappelijke domeinen zichtbaar maken aan de hand van een aantal sprekende voorbeelden. Dit als uitwerking van haar visie dat cultuur onderdeel is van een brede maatschappelijke agenda.

De voorbeelden in de beleidsbrief zijn verzameld door individuele instellingen, koepel- en branche organisaties, de cultuurfondsen, lokale en provinciale overheden en door het departement van OCW.

Het was ondoenlijk om alle voorbeelden die de minister ontvangen heeft, in de beleidsbrief ‘Cultuur verbindt’ op te nemen. Het is de bedoeling dat een groot deel van de voorbeelden terug te vinden is op de ‘Kunst en Cultuur’ pagina van OCW op www.rijksoverheid.nl.

Wij willen op deze site ook het voorbeeld van Frysklab, bibliotheek FabLab, plaatsen.

Iets later dan de geplande 20 juni is de brief naar de Kamer verstuurd en de online documentatie beschikbaar gekomen. FryskLab is daarbij ondergebracht in het segment goede voorbeelden van cultuur en sociale samenhang. Of we daar blij mee zijn is het schoolvoorbeeld van een retorische vraag. Het is geweldig om tussen al die mooie projecten een plekje te mogen hebben.

Posted by Jeroen de Boer on jul 9, 2014

Mooie interesse voor FabLab en linked open data: FabML

Maandagavond keerden we terug van een trip naar Barcelona. Collega Aan en ik bezochten daar het jaarlijkse FabLabcongres Fab10. Op vrijdagochtend vertelde ik daar in sneltreinvaart (3-minutensessies) waar we met FryskLab mee bezig zijn. Vooraf overwogen we nog een selectie van projecten niet verstandig zou zijn (een keuze uit Fab the Library!, mobiele aanpak of onderwijsprogramma), maar gelukkig besloten we anderszins. Bij die afweging zou het project inzake de linked open data kennisbank namelijk het onderspit gedolven hebben. En liet dat nu net het onderwerp zijn waarover we de meeste vragen kregen.

Gedurende het congres bleek dat er in de FabLabcommunity een aantal projecten opgestart is waarmee ons initiatief (het ontwerpen van een metadatastandaard voor FabLabprojecten, ofwel FabML) heel mooi verbonden kan worden. In Japan wordt bijvoorbeeld geprobeerd om de werkwijze van het ontwikkelplatform Github te vertalen naar een platform voor de ontwikkeling van fysieke producten: GitFAB. En in Barcelona wordt gewerkt aan de portal FabLabs.io, waarop informatie over alle labs wordt verzameld en ontsloten.

Het mooie was dat, zonder dat we dat wisten, achter de schermen ons project onder de aandacht werd gebracht bij de Fab Foundation (zeg maar de IFLA van de FabLabwereld). Zij bleken geïnteresseerd in onze aanpak, wat leidde tot een gesprek met Sherry Lassiter, programmamanager bij het MIT Centre for Bits and Atoms. Waar Neil Gershenfeld de vader van FabLab is wordt zij gezien als de moeder van de beweging. Zij stelde voor om de beschikbare data vanuit Fab Academy voor ons beschikbaar te maken. Wow!

Fab Academy is het onderwijsprogramma voor FabLabmanagers waarvoor deelnemers onder andere moeten documenteren waarmee zij bezig zijn. Dit levert een hele waardevolle gevalideerde databron op waarmee wij ons project naar verwachting echt kunnen kickstarten. Gecombineerd met de data uit FabLabs.io en andere bronnen gaat dat ongetwijfeld mooie resultaten opleveren. Onze ontwikkelaar Roland Cornelisse gaat hiervoor in direct conclaaf met onze nieuw opgedane Spaanse, Amerikaanse en Japanse contacten. Meer hadden we niet uit het bezoek aan Barcelona kunnen halen.

Posted by Jeroen de Boer on jul 9, 2014

Maak de bundel voor Hans van Velzen een bundel voor de Bibliotheek [update]

Op het moment dat gisteravond werd afgetrapt van wat een grondige oorwassing van Brazilië zou worden rolde een Facebookgericht van een gewaardeerde collega binnen. Of ik ook “zo verontwaardigd was over het feit dat er tgv het afscheid van Hans van Velzen een mooie essaybundel is geschreven over de toekomst van de bibliotheek en dat die alleen in beperkte gedrukte oplage ‘openbaar’ is gemaakt?” Ik moest bekennen niet te weten waarover het ging, maar informatie was snel gevonden. Op de website van SIOB wordt gemeld:

Het afscheid van Hans van Velzen was aanleiding voor de vier landelijke bibliotheekorganisaties (Vereniging Openbare Bibliotheken, Sectorinstituut Openbare Bibliotheken, Stichting Bibliotheek.nl en NBD Biblion) om hem en met hem de hele branche een bundel essays aan te bieden. In de bundel Bibliotheek 7.7 staat de vraag ‘Waar staat het bibliotheekwerk over zeven jaar?’ centraal en werpt een groot aantal schrijvers een blik op die toekomst.

Tot zover niks om je druk over te maken. Sterker nog: ik ben wel benieuwd naar de scenario’s die de auteurs voor ons in petto hebben. Echter: de term ‘hele branche’ klopt van geen kant. Het dekt namelijk alleen de leden van de VOB en laat dat slechts de verzamelde collectie Nederlandse openbare bibliotheekdirecteuren zijn. Zij krijgen allen exclusief een exemplaar toegestuurd. De bundel is verder in beperkte oplage gedrukt en niet na te bestellen.

Waarom? Ik vind het werkelijk onbegrijpelijk dat er gekozen is de bundel onder deze voorwaarden te publiceren. Het is van alles niets en bevestigt exact waarover steeds vaker onvrede geuit wordt: met branche worden bestuurders bedoeld, er wordt vergaderd achter gesloten deuren en vooral de VOB lijkt ver af te staan van waar mensen als David Lankes juist voor pleiten: it’s about the librarian baby. Die groep wordt met deze publicatie vakkundig buitenspel gezet.

Maar een oplossing is eenvoudig: zet de bundel online én geef bezitters van een papieren exemplaar de vrijheid naar hartelust de kopieermachine of boekscanner haar werk te laten doen. En het zou fijn zijn als werd beaamd dat dit niet zo verstandig was. De ‘branche’ (ugh, wat heb ik toch eigenlijk een hekel aan die term) heeft het goede voorbeeld overigens al lang gegeven met het initiatief 1825 Dagen: vrij, open en bottom-up.

Ik denk dat Hans van Velzen blij zou zijn als hij door een kleine aanpassing zijn cadeau kan teruggegeven aan de bibliotheekwereld. We zullen er dankbaar voor zijn.

[UPDATE 10/07/2014] De essaybundel is nu te downloaden!

2014 Essaybundel Bibliotheek-7.7 by Jeroen de Boer

Posted by Jeroen de Boer on jun 26, 2014

Provinciale Staten Friesland: FryskLab is Bibliotheekinnovatie

Tussen alle bedrijven door hield ik gisteren voortdurend een half oog op mijn mail, WhatsApp en een openstaande videostream. Tijdens de Provinciale Statenvergadering zou er namelijk worden gesproken over FryskLab naar aanleiding van twee ingediende moties. Beide werden aangenomen, maar de motie hieronder inzake het FryskLab als vorm van bibliotheekinnovatie is puur persoonlijk de meest bijzondere.

De reden daarvoor? Vanaf het begin van het project hadden we geen toestemming van het provinciaal apparaat om FryskLab als Bibliotheek-eigen product te kunnen neerzetten. Naar buiten toe deden we dat wel en dat heeft ons heel veel gebracht, bijvoorbeeld erkenning van minister Bussemaker en voor ons overweldigende (internationale) respons uit zowel de Bibliotheek- als FabLabcommunity. Intern betekende het echter dat ureninzet niet op een speciaal project gezet kan worden. Hoe deden en doen we alles dan? Heel eenvoudig: we steken er héél veel eigen tijd in, onder de voorwaarde dat ons reguliere werk er niet onder lijdt.

We klagen daar allerminst over, want we geloven oprecht in wat we doen en de manier waarop we het doen. Gelukkig hangt het project voor onszelf ook nog eens van superpositieve ervaringen aan elkaar, met als grootste winst erkenning door de minister na oprechte aandacht van VVD-Kamerleden Anne-Wil Lucas en Arno Rutte. Die eigen inzet doen we daarom ook voor 99% met heel veel plezier.

Ik kan echter rustig zeggen dat het gebrek van officiële erkenning vanuit de provincie ons af en toe ook flink demotiveerde. Hoe kon het nou zijn dat iedereen de waarde van het project zag, uitgezonderd onze directe contactpersonen (een aantal uitzonderingen daargelaten, dat moet absoluut gezegd) bij de provincie? Daarin lijkt nu echter verandering gekomen te zijn, omdat de politiek zich gisteren juist over onder meer dat punt duidelijk uitsprak. Dit naar aanleiding van onderstaande motie van de VVD. Gedeputeerde Jannewietske de Vries stelde in de vergadering, in antwoord op vragen van Friese Koers-lijsttrekker Jelle Hiemstra:

“Het is een waardevol initiatief. De minister heeft ook aangegeven dat het past binnen het bibliotheekwerk van de toekomst. Wij moeten daarom kijken wat we vanuit die hoek kunnen betekenen.“

Het lijkt nog weinig concreet, maar voor ons geeft die uitspraak erg grote waarde. Naar aanleiding van de uitspraken en moties van gisteren hebben we vandaag met onze twee partners Friesland College en Waterapplicatiecentrum daarom ons pad nog eens extra goed uitgestippeld. Dat daarbij van de week ook een prachtige toekenning van het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie onze kant op kwam is al één van de mooie resultaten van onze samenwerking.

De motie in kwestie:

Motie FryskLab Als Bibliotheekinnovatie by Jeroen de Boer

En de uitslag van de stemming op de motie erkennen van FryskLab als bibliotheekinnovatie: aangenomen met 28 stemmen voor en 9 tegen. Geweldig!

Posted by Jeroen de Boer on jun 23, 2014

FryskLab in BNR Eyeopeners

Vorige week werden we gemaild door de Wereldbank. Zij waren geïnteresseerd in het concept van makerspaces voor inzet in ontwikkelingsgebieden en enthousiast over de mobiele aanpak van FryskLab. Deze belangstelling werd opgepikt door BNR Eyeopeners, wat resulteerde in een radioreportage die vanavond werd uitgezonden.

“Als je een mail krijgt van de Wereldbank met het bericht dat je goed bezig bent op innovatief gebied dan worden wij als redactie wel nieuwsgierig. En dus reed ik een paar dagen geleden naar FryskLab.“

Hieronder het item, gemaakt door Marijke Roskam. We zijn er blij mee!

[powerpress]http://jeroendeboer.net/wp-content/uploads/2014/06/FrykLab-Eyeopeners.mp3[/powerpress]

De MP3 van het item downloaden kan hier (7MB).

Posted by Jeroen de Boer on jun 22, 2014

En gemaakt werd er bij Make Stuff That Matters #mstm14

Deze vrijdag en zaterdag vormde een heel gewone Enschedese woonwijk het decor van de unconference Make Stuff That Matters. Ton Zijlstra en Elmine Wijnia gooiden hun huis open voor collega’s, vrienden, familie en wijkbewoners voor een tweedaagse pressurecooker. Het is de tweede keer dat zij deze taak op zich nemen, maar vertellen anderen graag hoe zij het ook kunnen doen. Lees daarvoor het ebook How To Unconference Your Birthday (pdf).

De uitdaging voor Make Stuff That Matters was de volgende:

“We have more opportunity than ever to act and make things ourselves, while connected to and embedded in globally connected networks and globally accessible knowledge. Our world is however a closed system with restraints in terms of resources, with only our creativity in true abundance. So we better learn how to act, prototype, design and make well. Whether it is a product, a system, a structure or a new routine. So we better make stuff that really solves something for you or others, that makes something important possible. So we better Make Stuff That Matters.”

Ton leerden we kennen bij het Open Innovatie Festival in 2012, waarbij hij zijn kennis over open data inbracht. Elmine ontmoetten we bij FabLabCon in Aken. Sindsdien zijn we automatisch in contact gebleven, onder andere via Ton’s inzet voor de Nederlandse FabLabs en Stichting FabLab Benelux. Kleine wereld dus en dat bleek ook uit de enerzijds bekende contacten die we opdeden in Enschede, maar ook het besef dat we mensen die we nog niet kenden ongetwijfeld veel vaker gaan tegenkomen.

Het was een eer en een ontzettend groot genoegen om met FryskLab (ditmaal Marleen, Aan, Jappie en ikzelf) een bijdrage te mogen leveren aan het geweldige evenement. De deelnemers zijn op verschillende manieren allemaal aan maken toegekomen en realiseerden echt prachtige en indrukwekkende ideeën. Een volgende keer zijn we er graag weer bij!

Voor heel veel meer foto’s kijk hier, hier, hier en hier.