Via weblog Brain Pickings kwam ik in aanraking met onderstaande wonderschone video van Tania Davis en Andrea Dorfman. In How To Be Alone brengen zij een ode aan het alleen zijn. In tijden van toenemende interactiviteit en immer online met al je ‘vrienden’ is het goed om ook eens een pas op de plaats te maken. Het mooie is echter dat de dames geen houding innemen van ons tegen de rest van de wereld. Integendeel:
Cause if you’re happy in your head then solitude is blessed and alone is okay
De eerste keer dat ik Duke Ellington’s Come Sunday hoorde was op een geweldig mooi album van Eric Dolphy, Iron Man. Samen met contrabassist Richard Davis legde Dolphy (op basklarinet en altsax) een bijna kwetsbare uitvoering van de klassieker vast. Davis, die er ook wel eens volledig naast kon zitten, heeft hier een geweldig goede dag en zorgt ervoor dat zijn bespeling van de contrabas met strijkstok mooi contrasteert met Dolphy’s flutterende basklarinet.
Toen ik van het weekend, naar aanleiding van het overlijden van Abbey Lincoln wat muziek van haar beluisterde op Spotify zag ik dat ook zij een versie van Come Sunday opnam. Het was eigenlijk de eerste keer dat ik een vocale uitvoering van het nummer hoorde. Wat zoeken op het web leerde me echter dat Ellington destijds zowel een instrumentale als vocale versie schreef. De oerversie ervan (1942) was bedoeld voor zijn altsaxofonist Johnny Hodges en maakte deel uit van het langere stuk Black, Brown and Beige. De vocale versie werd voor het eerst uitgevoerd door Mahalia Jackson (zie video hieronder). Alhoewel het doorgaat voor een jazzstandard viel het bij aanvang tussen wal en schip bij de critici. Voor de jazzrecensenten ging het niet door als iets wat binnen het genre viel. Deze vlag ging ook op voor de critici van ‘serieuze muziek’.
Obviously, Ellington was a visionary whose music wasn’t fitting into the preconceived notions of what was considered to be jazz. During the 1930s and ‘40s, Ellington’s compositions were tending to go in radically different directions than the music by other big bands of the time. Also, for years his compositions had been tailored to the individual sounds of his band members, and he was the first of relatively few bandleaders to utilize this approach.
Erg blij was Ellington hiermee niet, maar na verloop van tijd werd de bijzondere aanpak van Ellington, die zijn muziek maar omschreef als “beyond category“, toch door de critici en luisteraars omarmd. Het is ook één van mijn favoriete nummers. Misschien juist wel omdat het ietwat ongrijpbaar is.
Mijn kennismaking met deathmetal was er eentje van dik hout zaagt men planken. Nu zal dat voor velen überhaupt het geval zijn, maar als liefhebber van het steviger genre was ik al iets gewend. En mijn liefde voor bijvoorbeeld Frank Zappa maakte dat ik ook voor wat ingewikkelder songstructuren niet terugschrok. Ik denk dat ik een jaar of zeventien was toen ik van een vriend, een doorgewinterde metalliefhebber, een stapeltje cd’s te leen kreeg dat me versteld deed staan. De topper ervan zou voor mij zelfs de status van beste metalbum ooit krijgen: Human van Death. Dit meesterwerk uit 1991 werd de mijlpaal voor alle kenmerken die metal metal maken, maar die bovenal een onbeperkte muzikaliteit zou tentoonspreiden. Dit laatste kwam allereerst voort uit de composities van voorman Chuck Chuldiner (helaas veel te vroeg overleden), maar die was daarbij afhankelijk van de juiste instrumentale invulling. In het geval van Human zou die verantwoordelijkheid voor meer dan 100% briljant ingevuld worden Paul Masdival en Sean Reinert (respectievelijk gitarist en meesterdrummer van jazzmetalcombo Cynic) en Steve DiGorgio (bassist van trashband Sadus).
Vooral het drumwerk op Human is van een uitzonderlijk hoog niveau. Het mooie aan het werk van Sean Reinert is zijn vaardigheid jazzy patronen naadloos te integreren in compromisloze metalgrooves. Ik probeer zijn unieke spel altijd te beschrijven als jazz met de handen en metal met de benen. De term smaakvol, die je wellicht niet meteen met het genre verbindt, is in zijn geval volledig op z’n plaats. Ik had het genoegen enkele jaren later tweemaal lange tijd met hem te kunnen spreken toen hij met Cynic door Europa toerde. Los van het feit dat ik daaraan een door hem uitgeschreven drumpartij van Cynic-song Celestial Voyage overhield, spraken we alleen maar over jazz(rock) en Frank Zappa (die kort daarvoor overleden was). “Wow, he’s into Mahavishnu Orchestra!, riep hij toendertijd door de kleedkamer van Atak, waarna hij me toevertrouwde dat ze in hun repertoire een medley van hen hadden, maar dat ze niet zeker wisten of het publiek dat wel zou pikken. Die avond werd het in ieder geval niet gespeeld.
Maar hoe kom ik hier nu zo op? Vanmorgen bekeek ik wat video’s van platenlabel Relapse op Youtube en zag daar onderstaande making of van een video van Death-song Lack of Comprehension, afkomstig van Human. Wat mij daaraan in het bijzonder aansprak was het feit dat voorman Chuck zijn eigen Marshall meenam. In de uiteindelijke video speelt die geen enkele rol, maar ik ken het gevoel wel dat je graag je eigen spullen meeneemt. Op een bepaalde manier vond ik het eigenlijk wel vertederend. Aan de ene kant een albumbespreking zoals hieronder:
‘Human’ turned out to be exactly what many didn’t expect anymore, one of the best death metal records ever!!! Eight real “songs” to hear on it; “songs” in the proper sense of the word, no conceptless riff orgies, but as thought through structured little works of art.
The guitar playing and especially the drumming, are about overshadowing all that was ever produced in death metal. On top of it are Chuck’s irreplaceable vocals, a lot more aggressive and powerful than the so-called “heavy” noise of most of the other grunters. Next to all brashness Death radiates as always, this album is a lot more pronounced and therefore more musical than its predecessors.
Of course, you have to be an experienced death metal listener to be able to recognize it. For example, the opener “Flattening Of Emotions” is combining all the quality marks of this band: complicated yet very tight riffs; powerful, driving bassdrums; polished rhythms; perverse yet powerful expressive vocals and an excellent production, if not, representing Scott Burns’ Masterpiece up till now.
Obvious conclusion: “Human” is a mile-stone in death metal, although musically considered, it’s surpassing the genre by far.
Maar aan de andere kant het kind in de muzikant. Trots op die ene versterker waarvoor wellicht lang gespaard is. Of die als een soort van mascotte moet zorgen dat het opnemen van de clip goed zou verlopen. Menselijk. Mooi.
Over het bedenken en uitproberen van nieuwe businessmodellen voor culturele content (film, muziek, literatuur etc.) wordt de laatste tijd veel gezegd en geschreven. Het internet zorgt voor een democratiseringsslag voor de makers, die niet meer afhankelijk zijn van uitgevers, distributiemaatschappijen en duurbetaalde PR-machines. In The Cobbler: A New Career Model for Artists and Entertainersbeschrijft filmmaakster Laure Parsons in dit kader de analogie met de schoenmaker op de hoek. De beheersing van een ambacht en de zekerheid van een redelijk betrouwbare en stabiele groep afnemers kan ervoor zorgen dat een basisinkomen in het verschiet ligt. Deze benadering staat haaks op de risicovolle afhankelijkheid van bijvoorbeeld een platenmaatschappij. In dat klassieke geval wordt de markt overspoeld met producten in de hoop dat er een knaller tussenzit. Niet relevante (lees: niet verkopende) acts worden afgedankt en staan met lege handen. Dat kan dus anders, aldus Parsons:
For the first time, it is possible for a filmmaker to make a film on a very small budget, use promotion and distribution methods that are low-cost or free, and find enough revenue to break even and possibly to support themselves in a basic fashion. It means you probably won’t become a millionaire, but in return your chances of being able to support yourself through your work go up, and they go up more the better your work is. […] Not everyone who can shine shoes is cut out to own their own shoe repair business, and not all artists are cut out to manage a small business in media creation. But for the first time, artists have a real choice about distribution, and for some of them, being a cobbler will have a lot more appeal than being a gambler.”
In Artists learn to cobble together successful careersdoet rechtenprofessor Peter Friedman een treffend voorbeeld uit de doeken van zijn zus, schrijfster Amy Friedman. Zij besloot het copyright van een aantal boeken dat ze schreef voor uitgever Universal Press Syndicate af te kopen. Met het materiaal werd namelijk niets gedaan. Eenmaal in haar bezit bewerkte ze de verhalen tot drie luisterboekcompilaties en gaf ze zelf uit. En met succes: de eerste ervan staat op positie veertien van bestverkopende luisterboeken bij Amazon. De derde was goed voor een Audie Award (de Oscar voor luisterboeken). Wanneer ze niets had ondernomen hadden de verhalen nu nog in de kluis van haar uitgever gelegen. Hoe ironisch.
Heel goed op de hoogte ben ik er niet van, de hometaperscene. Destijds rolde ik bij Dodorama wel eens in een performanceavond waar exotische figuren uit deze ondergrondse muziekwereld hun kunsten kwamen vertonen, maar veel verder ben ik er nooit ingeraakt. In het aanbod van de Staalplaatcatalogus zag ik het staan, maar aanschaffen deed ik het nooit. Aan mijn muzikale behoeften, volgens velen bij tijd en wijle redelijk extreem, wordt blijkbaar niet zozeer voldaan door zo hard, schurend of ongeregeld mogelijk. Nu scheer ik wel heel gemakkelijk een gehele scene over één kam, maar ik kan het niet eenvoudiger stellen. Dit neemt overigens niet weg dat ik er geen waardering voor heb, of af en toe heel hard om kan lachen. Bezoek bijvoorbeeld eens de site van FCKNG BSTRDS (zie bovenstaande foto) en klik maar gewoon wat raak. En onderstaande performance van Mayoman is niets anders dan hilarisch. Toen ik vannacht, na dit bij Jelle voorgeschoteld te hebben gekregen, naar huis fietste dacht ik bij mezelf: “wat moet het toch heerlijk zijn eens zó uit je plaat te kunnen gaan!”
Adviseur digitaal burgerschap bij KB nationale bibliotheek en lid van het programmateam van het programma digitaal burgerschap. Mede-auteur van het AI Kookboek.
Werkte o.a. aan Open Bibliotheek Badges, Data Detox Kit, The Glass Room expo, What The Future Wants en FryskLab. Op Eén Na Beste Bibliothecaris van Nederland 2015.
Amateurwielrenner, drummer en muziekfanaat. TEDx-spreker.
