Pages Menu
Categories Menu

Posted by on dec 11, 2014

De innovatieagenda van de Nederlandse openbare bibliotheken

De innovatieagenda van de Nederlandse openbare bibliotheken

Met geld van het Sectorinstituut Openbare Bibliotheken konden wij als Bibliotheekservice Fryslân afgelopen jaar twee projecten uitvoeren: Fab the Library! en Linked Open Data Slavernij. Samen met enkele andere ontvangers van deze innovatiesubsidie (onder andere Esther Valent) had ik als projectleider de eer opgenomen te worden in een publicatie van de Innovatieraad van het SIOB. In het prachtige boekje verder ook interviews met onder andere Erna Winters, Jos Debeij en grote bibliotheekvriend Edwin Mijnsbergen.

De innovatieagenda van de Nederlandse openbare bibliotheken by Jeroen de Boer

Read More

Posted by on nov 27, 2014

Scholieren: “Digitale fabricage, 3D printen? Daar doen we niets mee”

Scholieren: “Digitale fabricage, 3D printen? Daar doen we niets mee”

Deze week waren we met FryskLab van de partij bij de Career Day van Jet-Net. Dit evenement is speciaal opgezet voor leerlingen uit 4 havo en 5 vwo die een Natuurprofiel hebben gekozen en moet hen helpen bij hun studiekeuze. Gedurende twee dagen doorliepen honderden scholieren tal van sessies en workshops waarbij bedrijven en opleidingen zichzelf profileerden.

In dit programma verzorgden wij een halfuur durende sessies waarbij we hen een inkijkje gaven in digitale fabricage. Zo konden 18 groepjes van 10 personen de bus bezoeken. De eerst vraag die we ze telkens stelden was of ze op school ook hiermee in aanraking kwamen. Enkele uitzonderingen daargelaten was dit nergens het geval. Even doorvragen leidde echter tot een nog zorgelijker conclusie: veel scholen hadden wel een 3D printer, maar daarmee werd eigenlijk niets gedaan.

FryskLab slide Jet-Net.001

We konden prachtig de actualiteit van 3D printing aangeven dankzij dit geslaagde experiment van NASA.

Naar de oorzaak daarvan valt slechts te gissen, maar een voorzichtige conclusie valt wel te trekken: scholen schaffen aan vanwege de hipheid van het apparaat, maar vergeten wordt dat zo’n machine pas zinvol wordt als deze écht wordt ingepast in het curriculum. Het is natuurlijk hartstikke leuk wanneer een select groepje leerlingen samen met een leerkracht een printer in elkaar zet, maar wanneer er verder geen draagvlak is of koppeling met het onderwijsprogramma is daarna de lol en het leren er snel vanaf.

En wat is dat jammer, want we kregen ontzettend veel positieve respons op onze sessies. En heel veel verbazing: het filmpje over het printen van huizen in China leidde tot veel reacties, maar ook uitroepen als “episch!” bij het zien van de ‘kleine’ printers in de bus illustreerden dit prachtig.

Veel van deze jongeren willen hier dolgraag iets mee, maar de aansluiting met het onderwijs ontbreekt. En daarmee ook de aansluiting met vervolgopleidingen en toekomstige werkgevers. Daar liggen dus heel veel kansen, maar ook open eindjes die invulling behoeven. Dat je op dat snijvlak als bibliotheek kunt functioneren is een prettige gewaarwording.

 

Read More

Posted by on nov 24, 2014

Een memorabel contact in Voorburg #wvdm14

Een memorabel contact in Voorburg #wvdm14

Digitale fabricage vooral leuk voor kinderen? Nee hoor. Wij komen op locatie eigenlijk altijd wel interessante en leuke mensen tegen, maar soms springt van een contact je hart eventjes over. Een ontmoeting op een waterkoude zaterdagochtend in Voorburg bij Bibliotheek aan de Vliet was er zo eentje.

Een wat oudere vrouw was door de bibliotheek verwezen naar onze bus. Daar vroeg ze me eerst de oren van het hoofd over het ontwerpen van ruimtelijke objecten voor de 3D printer. Doodle3D? Nee joh, veel te eenvoudig. Ze wilde écht aan de slag! Kon er niet iets met Autocad ofzo?

Bij het tonen van Tinkercad (het kleine broertje van Autocad), de ontwerptool die we in FryskLab gebruiken, kwam de iPhone tevoorschijn en werden er driftig digitale aantekeningen gemaakt. Vervolgens wilde ze alles weten van Arduino. Ze zag daarin wel heil voor haar toekomstige thuissituatie. Programmeren ermee moest immers eenvoudig zijn en de link met domotica (haar woorden) lag haar voor de hand.

Bij het zien van Scratch en Makey Makey zag ze gelijk een mooie aanleiding haar kleinkinderen ermee blij te maken. Hopsakee, weer een aantekening erbij. Ik denk dat ze al met al zeker een halfuur in de bus is geweest. Prachtig.

Collage van Eliane Groenendijk

Collage van Eliane Groenendijk

Read More

Posted by on nov 20, 2014

Hans de Zwart (Bits of Freedom): “Het lijkt me tof als meer bibliotheken zichzelf zien als makerspace”

Hans de Zwart (Bits of Freedom): “Het lijkt me tof als meer bibliotheken zichzelf zien als makerspace”

In het voorjaar van 2012 belde ik naar Bits of Freedom. Mijn vraag: willen jullie ruchtbaarheid geven aan het initiatief Open Bibliotheken? De eerste reactie was eentje in de trant van: “Euhmmm, wat hebben bibliotheken te maken met pleitbezorging voor een liberaler auteursrechtbeleid dan?” Dat was natuurlijk snel uitgelegd, mede dankzij ons manifest.

De link tussen bibliotheken en Bits of Freedom heb ik altijd al gezien. Vreemd vond ik het daarom ook dat beide niet meer met elkaar samenwerkten. Van de kant van BoF stoelde dat denk ik op verkeerde aannames van waarvoor bibliotheken (zouden moeten) staan. Zie daarvoor het voorbeeld hierboven. Andersom werd er door bibliotheken ook geen handreiking gedaan. Kort na het telefoongesprek ging ik op bezoek bij BoF en sprak uitgebreid met Ot van Daalen (de toenmalige directeur). Ik kreeg de indruk de eerste vertegenwoordiger van een bibliotheek te zijn die daar ooit een voet over de drempel zette. Doodzonde en een gemiste kans.

Daarom was het prachtig dat de huidige directeur van BoF, Hans de Zwart, één van de keynotes verzorgde bij het KNVI Congres. Zijn heldere verhaal bekijk en beluister je hieronder. Eén van zijn pleidooien was dat bibliotheken zichzelf mee als makerspaces zouden moeten zien. Hiervoor verwees hij naar de hacker ethic, zoals verwoord door Steven Levy in zijn boek Hackers.

Dat in zijn verhaal ook ineens ons project FryskLab voorbij kwam (vanaf 21:43) was overigens een grote verrassing. Maar aan de andere kant wellicht ook logisch. Wij verwijzen in onze presentaties al vanaf het begin op deze ethiek, waarvan we veel kunnen leren, maar die ook verdacht veel verwantschap vertoont met de fundamenten van het bibliotheekwerk. Zie daarvoor onze slides ónder de video.

Read More

Posted by on nov 19, 2014

BibliotheekInitiatiefPrijs 2014 voor FryskLab (Juryrapport)

BibliotheekInitiatiefPrijs 2014 voor FryskLab (Juryrapport)

Gisteren ontvingen collega’s Bertus Douwes, Aan Kootstra en ikzelf de BibliotheekInitiatiefPrijs 2014 voor FryskLab. Hieronder het juryrapport.

BIBLIOTHEEKINITIATIEFPRIJS 2014: FRYSKLAB, JEROEN DE BOER, BERTUS DOUWES EN AAN KOOTSTRA

Sinds vijf jaar reikt het Victorine van Schaickfonds een prijs uit aan een persoon die een bijzonder initiatief heeft genomen om het informatievak te helpen vernieuwen. Dit vanuit het besef dat het niet alleen publicaties zijn die de ontwikkeling van ons vak helpen vernieuwen, maar ook vernieuwingen in of van de praktijk.

Het bestuur van het fonds, tevens de jury van de prijs, moest een keuze maken uit tien inzendingen. Eén daarvan sprong er echt uit. In de openbare bibliotheken speelt al lang een discussie over de richting waarin het instituut zich moet bewegen. De keuze voor de ene of andere richting hangt samen met de missie van het instituut. Is dat het uitlenen van boeken ten behoeve van versterking van de leescultuur, dan wordt vernieuwing gezocht in innovaties in de uitleen. Denk aan digitale uitleen, zelfbediening, retailformules. Wordt de missie breder gedefinieerd, als het ondersteunen van persoonlijke ontwikkeling van individuen en groepen, dan is de boekenuitleen een van de middelen om dat doel te bereiken, maar zijn er (vele) andere denkbaar.

In de provincie Fryslân sluiten kinderen hun schoolloopbaan af op een lager niveau lager dan in Nederland als geheel en ligt het percentage uitvallers hoger. Traditioneel een regio die vakmanschap, bouwen en maken hoog in het vaandel heeft staan, dreigt mede door de ontvolking in het noorden op termijn een tekort aan geschoold vakpersoneel. Dit leidde tot het idee een mobiel fablab te verwezenlijken dat in de provincie bij de scholen langs kan gaan om kinderen kennis te laten maken en vertrouwd te laten worden met fenomenen als 3D-printen, lasercutten en dergelijke. Ook leren ze dat ze ontwerpen van anderen kunnen gebruiken, aanpassen, en ook hun eigen creaties met anderen kunnen delen binnen de ‘makersbeweging’.

De jury waardeert de aansluiting bij de Friese thema’s watertechnologie, duurzame energie en creatief vakmanschap met als langetermijndoel de versterking van het Friese midden- en kleinbedrijf. Daarnaast is hij onder de indruk van het educatieve programma dat erop is gericht het fablab-concept in andere bibliotheken in Nederland en daarbuiten onder te brengen, en de voortrekkersrol die Frysklab speelt in het structureren van kennisuitwisseling binnen de makersbeweging door middel van linked open data.

Dat het lab niet alleen in een lokale behoefte voorziet, is gebleken uit de interesse uit vele andere landen én uit het aanboren van financiële middelen bij diverse fondsen. Niet onvermeld mag blijven dat deze nieuwe rol van de bibliotheek niet bij iedereen op enthousiasme kan rekenen. Desondanks hebben initiatiefnemers en hun werkgever Bibliotheekservice Fryslân doorgezet en iets heel waardevols neergezet voor de provincie en het openbaar bibliotheekwerk. Daarom gaat de BibliotheekInitiatiefPrijs 2014 van het Victorine van Schaickfonds naar initiatiefnemer Jeroen de Boer en mede-initiatiefnemers Bertus Douwes en Aan Kootstra.

http://www.frysklab.nl

bibliotheekinitiatiefprijs2014 2 uitsnede

Read More

Posted by on nov 11, 2014

Motie Makersonderwijs in Tweede Kamer aangenomen

Motie Makersonderwijs in Tweede Kamer aangenomen

De energie die sinds korte tijd losgekomen is rondom de makersbeweging en het onderwijs, resulterend in het Manifest Makersonderwijs, is ook in Den Haag doorgedrongen. De Motie Makersonderwijs, ingediend door Anne Wil Lucas (VVD) en Tanja Jadnanansing (PvdA), is vandaag aangenomen in de Tweede Kamer. Een heel belangrijke stap om tot een goede inbedding in het onderwijs te komen. En we zijn trots hierbij vanuit FryskLab (en daarmee de Bibliotheek) en FabLab Benelux een bijdrage te kunnen leveren.

https://twitter.com/annewillucas/status/532181487471587328

Motie Van de Leden Jadnanansing en Lucas Over Makersonderwijs by Jeroen de Boer

Read More

Pin It on Pinterest