Pages Menu
Categories Menu

Posted by on aug 20, 2015

IFLA doet aanbevelingen over privacy in de bibliotheek

IFLA doet aanbevelingen over privacy in de bibliotheek

Zo, dit is goed! De International Federation of Library Associations and Institutions (IFLA) heeft een verklaring opgesteld die gaat over het bewaken van privacy van bibliotheekgebruikers:

This new Statement on Privacy in the Library Environment is intended to give guidance to libraries and information services in an environment that includes mass surveillance by governments and routine user data collection by commercial interests that provide content or services through the Internet. Risks to library users’ privacy might arise through their use of search or social media applications on the Web or their use of library platforms and content that collect data on end users.

De volledige verklaring lees je hier (PDF): IFLA Statement on Privacy in the Library Environment.

Aanbevelingen:

  • Library and information services should respect and advance privacy both at the level of practices and as a principle.
  • Library and information services should support national, regional and international level advocacy efforts (e.g. by human rights and digital rights organisations) to protect individuals’ privacy and their digital rights and encourage library professionals to reflect on these issues.
  • Library and information services should reject electronic surveillance and any type of illegitimate monitoring or collection of users’ personal data or information behaviour that would compromise their privacy and affect their rights to seek, receive and impart information. They should take measures to limit collection of personal information about their users and the services that they use.
  • While government access to users ́ data and data surveillance cannot be completely avoided, library and information services should ensure that intrusion in users’ information or communications by government is based on legitimate principles for such practices and necessary and proportionate to legitimate aims (e.g. described in “International Principles on the Application of Human Rights to Communications Surveillance”).
  • When library and information services provide access to resources, services or technology that may compromise users’ privacy, libraries should encourage users to be aware of the implications and provide guidance in data protection and privacy protection.
  • Library and information services should support their users’ ability to make informed choices, take legitimate actions and weigh risks and benefits in their communications and use of services on the Internet.
  • Data protection and privacy protection should be included as a part of the media and information literacy training for library and information service users. This should include training on tools to use to protect their privacy.
  • The education of library and information professionals should include data and privacy protection principles and practices in a networked environment.

Afbeelding: Nodeswitch via Compfight cc

Read More

Posted by on aug 10, 2015

Over mediawijsheid en makerscultuur #bestebibliothecaris

Over mediawijsheid en makerscultuur #bestebibliothecaris

Voorafgaand aan de eerste editie van de Mediawijzer Netwerk Experience werd ik gevraagd een aantal vragen te beantwoorden. Onderstaand wat meer uitgewerkte versies daarvan, ook in het licht van de verkiezing van Beste Bibliothecaris van Nederland 2015. De thematiek bepaalt namelijk in ruime mate de dingen die mij momenteel in mijn werk bezighouden.

  1. Wat wordt het belangrijkste mediawijze thema van het komende decennium?

“Wat nu ook al het belangrijkste thema is: privacy. Maar niet alleen in waarschuwende zin. Een ander belangrijk thema is namelijk makerscultuur. Met gratis en open software en overwegend goedkope hardware zijn mensen in staat heel veel oplossingen voor zichzelf te bedenken én te realiseren. Dat betekent dat we ook in staat zijn systemen te maken die veiliger en meer ‘van ons’ zijn. Ik ben er een groot voorstander van een onderwerp als privacy te koppelen aan de kansen die makerscultuur biedt. Oplossingen voor het privacyprobleem komen daarmee ook binnen het bereik van de gebruikers zelf. Het is daarbij zaak te beginnen met bewustwording van wat alle technologie om ons heen betekent, waartoe zij in staat is, maar bovenal het ontwikkelen van technisch begrip. Hoe werkt de telefoon in mijn zak of de slimme energiemeter thuis?”

  1. En welke invloed zal dat hebben op de samenleving?

“Eerlijk gezegd is dat niet met zekerheid te stellen, maar kenners zijn het erover eens dat economische en daarmee andere systemen hierdoor gaan veranderen. In de Tegenlichtdocumentaire De Nieuwe Makers is dit mooi geïllustreerd. Wanneer consumenten niet alleen theoretisch, maar ook praktisch kennis opdoen en weten waar en met wie je aan de slag kunt zal de wereld stukje bij beetje veranderen.”

  1. Welke competenties moeten kinderen dan hebben?

“‘Als je niet kunt programmeren, loop je veel voordelen mis’, zegt Neelie Kroes. Openbare bibliotheken en het onderwijs kunnen een stimulerende leeromgeving zijn voor samenwerkend digitaal leren. Dat is waar het groeiende aantal FabLabs in Nederlandse bibliotheken nu al mee experimenteert. De openheid en speelsheid van de makerscultuur en het verlangen om te experimenteren brengt nieuwe perspectieven. De makersbenadering maakt dat iedereen hierdoor kan bijdragen aan de ontwikkeling van digitale geletterdheid. Iedereen kan namelijk samenwerken als hiervoor de juiste voorwaarden aanwezig zijn. Competenties zijn dus zelf kunnen doen, delen en samenwerken.”

Het satellietstation 'It Greate Ear' bij het Friese dorpje Burum, onder andere gebruikt door de AIVD.

Het satellietstation ‘It Greate Ear’ bij het Friese dorpje Burum, onder andere gebruikt door de AIVD.

  1. Hoe gaan jullie, als professional, daarop inspelen?

“Faciliteren, niets meer en niets minder. Bibliotheken hebben altijd een belangrijke rol gespeeld bij het toegankelijk maken van nieuwe technologische ontwikkelingen. Dat is nu niet anders. Binnen het project FryskLab willen we dat onder meer doen met MediawijzerMakers!, waarbij we mediacoaches laten kennismaken met de toolkit van Mozilla Webmaker en hen uitdagen hun eigen mediawijsheidaanbod te maken. Binnen het onderwijsaanbod van FryskLab komen leerlingen uit het PO, VO en MBO in aanraking met tools om te maken. Het is mooi om te zien dat het aantal Nederlandse bibliotheken dat in dit veld actief is toeneemt. In dat opzicht doen we precies waarvoor bibliotheken bedoeld zijn: mensen kennis laten opdoen over hoe de wereld in elkaar steekt.”

  1. Moeten we ons zorgen maken als alles in de toekomst via internet met elkaar is verbonden?

“Ja. Maar dat weegt niet op tegen de voordelen die het internet biedt. Voor de jonge generatie zit het delen van informatie in het DNA. Dit gaat in potentie veel verder dan het delen van informele persoonlijke gegevens, iets waarover we nu vaak terecht bezorgd zijn. Het gaat namelijk ook over het benutten van het web om waardevolle kennis met elkaar te delen en daarmee tot zinvolle resultaten te komen. In dat opzicht moeten we ons veel meer zorgen maken over de tegenbeweging die ontstaat vanuit het bedrijfsleven en de politiek om het delen aan banden te leggen.”

foto: It Greate Ear (het grote oor) bij het Friese dorpje Burum.

Read More

Posted by on jul 30, 2015

Mediawijsheidproject Barbie is helaas geen grapje

Mediawijsheidproject Barbie is helaas geen grapje

Het lijkt het ideale huwelijk tussen De Speld en Mediawijzer.net: de Facebookpagina van Samantha van der Plas-de Jong, beter bekend als Barbie. Enkele dagen geleden meldde Nu.nl dat Realityster Barbie vraagt om privacy. Aanleiding zijn brutale fans en fotografen die te dichtbij haar kinderen komen.

De discussie die losbarst op haar Facebookpagina is hilarisch, maar roept ook serieuze vragen op. Een voorbeeld:

“Hoi Samantha je bent er beroemt maar dat mensen de dekentje van Milano aftrekken is niet Noor maal en foto’s maken kam wel maar altijd is ook opongeven moment stom en je bent maar ook een mens ik kijk ook altijd jou series met Michael en Angelina jij lijkt me een hele aardige mens en Micheal ook en Angelina en Milano ook ik hoop dat ik je ooit nog ziet in den haag ik komt uit Brabant ik hoop je ooit te zien met je gezin de groetjes Thijs Jongenelen. Sterkte”

Ik bekeek slechts een klein deel van de ruim 1.800 (!) reacties op haar blogpost. Daarvan gaat het allergrootste deel echter over het kinderwagendekentje. Tegengeluiden dat ze met de reallifesoap wellicht ook de drempel verlaagd heeft voor fans én onverlaten bij haar op bezoek te komen worden met de grond gelijk gemaakt. Een dekentje wegtrekken doe je nu eenmaal niet.

11145569_511492819008465_7596969618365210985_o

Het verzoek van Barbie aan al te opdringerige fans en fotografen.

Er van uitgaand dat iedereen bekend is met correcte omgangsvormen heeft die meerderheid natuurlijk groot gelijk. Andersom doet goed voorbeeld ook volgen en daarin laat de realityster steken vallen.

Het touwtje uit de deur is een schot voor open doel, maar veel zorgelijker is deze Facebookpost met in de hoofdrol twee van haar kinderen. Een dekentje uit de kinderwagen opzij trekken voor een foto is onacceptabel. Je kinderen zo op deze manier op Facebook zetten past echter ook in deze categorie. Het zaagt aan de poten van haar verzoek om meer respect voor privacy.

Dat herkent een klein aantal van haar fans gelukkig ook, zij het dat het merendeel kraait van plezier om het bekijken van de video. Sommigen van hen verklaren de critici zelfs voor verknipte geesten. Waarschuwen dat een online video van deels ontblote kinderen voer voor perverselingen is maakt dat je er blijkbaar zelf ook eentje bent.

Werk aan de winkel dus. De roep van David Weinberger om embedded bibliothecarissen op de plekken waar dat nodig is heeft hiermee een prachtig praktijkvoorbeeld gevonden.

Afbeelding: transCam via Compfight cc

Read More

Posted by on mei 20, 2015

Een 3D printer bouwen in de klas was mijn ding niet geweest

Een 3D printer bouwen in de klas was mijn ding niet geweest

Ik hoor jullie al denken: “Wat zeg je me nou Jeroen? Dat is toch juist waarover het gaat en waarmee je bezig bent?” Nee, beste lezers. Ikzelf heb twee linkerhanden en zou nooit geprikkeld zijn (en ben dat nog steeds niet) om zo’n (of elk ander willekeurig apparaat) in elkaar te zetten. Of met techniek bezig zou zijn, volstrekte non-bèta die ik ben. Geen haar op m’n hoofd die daaraan zou denken. Het sleutelen aan mijn kapotte brommer liet ik als puber graag over aan een vriend die daar veel plezier uithaalde. Ik beloonde hem dan met nieuwe muziek die ik verzamelde in de bibliotheek.

De nadruk op techniekonderwijs en de vele miljoenen euro’s die daarin omgaan zouden dus letterlijk en figuurlijk nooit aan mij besteed zijn. Ik was dolgelukkig eindelijk al mijn exacte vakken te kunnen laten vallen en me niet meer voortdurend van zware onvoldoende naar zware onvoldoende te hoeven zwoegen, voorafgegaan door slapeloze nachten omdat een vernedering bij het oproepen van de tentamencijfers één van de weinige zekerheden van mijn middelbare schooltijd was. Ik hield van taal en geschiedenis en aardrijkskunde en muziek.

Maar terug naar het hier en nu, want dit stukje gaat niet over mij. Ik begrijp de groeiende belangstelling van het techniekonderwijs (en de platforms die dat stimuleren) voor digitale fabricage en maken. De makersinitiatieven zijn namelijk sympathiek en energiek en daarvan wil iedereen graag een graantje meepikken. Het is echter niet iets waar ik als non-bèta veel mee heb. En ik denk dat dat voor veel non-bètakinderen van vandaag de dag ook geldt. Wat is dat ontzettend jammer – en gezien de belofte van digitale fabricage en maken – onterecht: die belofte is namelijk dat je door open kennisdeling en toegankelijke middelen tot ontzettend veel in staat bent. Die ontwikkeling mag niet voorbehouden blijven aan bepaalde schoolvakken, maar moet voor alle scholieren toegankelijk zijn.

De vaardigheden die nodig zijn om je in een makersomgeving te bewegen en, allerbelangrijkst, dit met plezier te doen, zijn namelijk zinvol voor elk schoolgaand kind. In dat opzicht was ik heel erg blij dat minister Bussemaker bij de ronde tafel over het makersonderwijs, 13 april jl., benoemde dat zij de rol van de bibliotheek interessant vindt en ook een rol weggelegd ziet voor kunst- en cultuureducatie. Het is haar volkomen duidelijk dat creativiteit de basis vormt voor alles wat gemaakt wordt. Geen focus op techniek dus, maar op de competenties die het gebruik van die technologie zinvol maken. Technologie is namelijk niet meer voorbehouden aan bètaopleidingen of de bedrijven die daarmee geassocieerd worden. Het gelabelde budget voor techniekonderwijs zou daarom ook deels beschikbaar moeten zijn voor een veel breder onderwijsaanbod.

Begrijp me overigens niet verkeerd: ik vind het volstrekt te verdedigen dat er geld voor techniekonderwijs beschikbaar is. Ik vind de afkadering echter achterhaald en de besteding van de middelen soms discutabel en ondoorzichtig. De vaak automatische reflex van overheden om te wensen dat het bedrijfsleven participeert in projecten is, sprekend uit ervaring, volstrekt onhaalbaar, zéker als het initiatief niet per se over techniek, maar over het bredere pallet gaat. Met één of enkele keren de gage van goedbetaalde pleitbezorgers bij grootschalige techniekonderwijsevenementen op dure locaties kan een gemiddeld grassroots maakinitiatief heel veel zinvolle dingen bereiken die direct bij de doelgroep terecht komen.

Juist daarom vind ik het zo ontzettend belangrijk en zinvol dat er een groeiend aantal makersinitiatieven voortkomt vanuit de bibliotheek. Die ene plek die voor iedereen is en die vanuit haar publieke taak en fundament van openheid, kennisdeling en toegankelijkheid zo prachtig aansluit op de makersbeweging. En ik vind prachtig om te zien dat FabLabs, zelfstandige makers en bevlogen docenten zich serieus met het onderwijs willen bezighouden en waardevol aanbod beschikbaar hebben. Als zij ook een klein graantje kunnen meepikken uit de techniekgeldenruif komt dat uiteindelijk iedereen ten goede.

 

Afbeelding: kmohman via Compfight cc

Read More

Posted by on mei 3, 2015

Meer dan warme aanrader: Do Not Track (gepersonaliseerde webserie over privacy en webeconomie)

Meer dan warme aanrader: Do Not Track (gepersonaliseerde webserie over privacy en webeconomie)

Bij het horen van de naam Brett Gaylor ringelde enkele dagen geleden een belletje, maar vanmorgen viel het kwartje pas. Niet alleen is hij verantwoordelijk voor Do Not Track, maar hij tekende ook voor het baanbrekende Rip: A Remix Manifesto, de docu over auteursrechthervorming met in de hoofdrollen Girl Talk en Lawrence Lessig.

Gaylor is daarmee iemand waarvan het bekend is dat hij kritisch kijkt naar de machten omtrent het internet, maar dat ook op een overtuigende wijze weet over te brengen. Met Do Not Track is dat niet anders. In deze op dit moment lopende webserie (er verschijnen tweewekelijks uitzendingen) richt Gaylor zich op het volggedrag van de Facebooks en Googles van deze wereld, maar ook op de schimmige wereld van webtrackers daarachter.

Ik heb nu twee episodes bekeken en raadt het aan voor iedereen die wil weten hoe het web in elkaar steekt en wat ‘men’ van ons weet. Gaylor brengt het zonder een opgestoken vingertje en dat draagt bij aan de impact. Daarnaast blijft het niet bij de uitzendingen alleen, maar is de site ook een waardevolle bron van informatie over internetveiligheid: veel artikelen en links naar tools om je privacy te waarborgen. Warm aanbevolen dus!

Read More

Posted by on apr 10, 2015

Vervolg: Youtube doet moeilijk over fragment klassieke TED Talk Lawrence Lessig

Vervolg: Youtube doet moeilijk over fragment klassieke TED Talk Lawrence Lessig

 

[zie update onderaan deze post]

Een kleine maand geleden blogde ik over een gestart geschil inzake een geüploade Youtubevideo: Youtube doet moeilijk over fragment klassieke TED Talk Lawrence Lessig. Twee dagen geleden werd ik gemaild met de boodschap dat het geschil is opgeheven (zie afbeelding hieronder). Hartstikke mooi en volledig terecht natuurlijk, zij het dat er helemaal niets veranderd is. De claimdetails zegen namelijk het volgende:

Het geschil is niet goedgekeurd.

De eiser heeft zijn claim nog eens bekeken en heeft beslist dat deze terecht was.

Je kunt tegen deze beslissing in beroep gaan, maar als de eiser je geen gelijk geeft, kan dit leiden tot een waarschuwing op je account.

Wat een volstrekte onzin is dit zeg. Ik uploadde een video over de kracht van remixing, verteld door de grondlegger van Creative Commons, Lawrence Lessig. Ik deed dit om het te gebruiken in een aantal sessies waarin ik mensen uit het onderwijs en bibliotheken vertelde over digitale geletterdheid, onder andere bij het Nationaal Mediawijsheid Congres. Wat is in vredesnaam het probleem? Youtube maakt nota bene gebruik van Creative Commons om als auteursrechtelijke optie aan materiaal mee te kunnen geven.

Ik wil het dus heel graag nog een keer betwisten, omdat ik er 100% van overtuigd ben niet aan auteursrechtschending te doen. Dit zou in de Verenigde Staten zonder enige twijfel onder het principe van fair use vallen. Youtube waarschuwt me echter:

Als je een claim betwist zonder geldige reden, kan de rechthebbende van de content je video laten verwijderen. In dat geval krijgt je account een waarschuwing wegens auteursrechtschending.

Misschien maak ik van een mug een olifant, maar ik word hier echt heel erg geïrriteerd van. Wie bepaalt nu wat “zonder geldige reden” inhoudt? Misschien moet ik dit eerst maar eens voorleggen aan mensen met wat meer juridische kennis of een tweetje aan Lessig zelf richten.

screenshot73

En ook de volstrekt onschuldige video nog maar even:

 

[update 11/04/15]
De TED-site meldt het volgende:

Can I re-edit and remix TED Talks?

No. Our Creative Commons BY-NC-ND license clearly states that “derivative works” of any kind (edits, cuts, re-mixes, mashups, etc.) are not allowed without explicit permission from TED and the speaker.

Volgens de letter van de wet had ik dus geen fragment uit de video mogen knippen en opnieuw beschikbaar maken. De volledige TED Talk staat echter ook op Youtube. Ik ben daarom vooral benieuwd of deze ook niet beschikbaar is voor mensen uit Duitsland (de beperking die geldt voor mijn video). Ik laat het er nu maar bij, want ik kan mijn versie vooralsnog gewoon laten staan. En in de presentaties over mediawijsheid en auteursrecht is dit nu een mooie case study uit eigen stal geworden.

Read More

Pin It on Pinterest