En dan zit je op een druilerige vrije dinsdagmiddag, samen met een oud-collega en een fles wijn, te struinen door de Spotifycatalogus en stuit je al associërend op talloze akoestische gitaarpareltjes. Ik blij, omdat ik de muziek van Leo Kottke in het geheel niet kende. Hij blij, omdat hij van het bestaan van Kottke’s album Six And Twelve String Guitar niet wist en met Michael Hedges en Tim Sparks vollédig onbekend was.
Het werk van Nina Paley kwam alhier al eerder ter sprake in Copying is not theft. Vandaag las ik een gastbijdrage van haar hand op Techdirt, Comically absurd IP. Hierin zijn een aantal strips van haar te bekijken die betrekking hebben op zaken die uitstsekend aansluiten bij waar ik van tijd tot tijd over schrijf: auteursrecht en intellectueel eigendom, patenten, copyleft etc. Onderstaande strips zijn slechts enkele uit het volledige arsenaal van Paley, te bekijken op Mimi and Eunice. Ze vindt het trouwens goed dat ik haar werk hier toon (wat ik ook met veel genoegen doe):
Naturally, these comics are Free, copyLeft, share-able, copy-able, and embeddable. It is my fondest wish that writers will use these images in their articles and comments, without asking permission. What’s in it for me, you ask? The more people see Mimi & Eunice, the more cultural value they’ll have. Watching works find their audience is a singular pleasure for an artist. But since Techdirt is more about business models, I’ll add that the more people share the strips online, the more value a paper book will have, which I can then sell.”
De eerste keer dat ik Duke Ellington’s Come Sunday hoorde was op een geweldig mooi album van Eric Dolphy, Iron Man. Samen met contrabassist Richard Davis legde Dolphy (op basklarinet en altsax) een bijna kwetsbare uitvoering van de klassieker vast. Davis, die er ook wel eens volledig naast kon zitten, heeft hier een geweldig goede dag en zorgt ervoor dat zijn bespeling van de contrabas met strijkstok mooi contrasteert met Dolphy’s flutterende basklarinet.
Toen ik van het weekend, naar aanleiding van het overlijden van Abbey Lincoln wat muziek van haar beluisterde op Spotify zag ik dat ook zij een versie van Come Sunday opnam. Het was eigenlijk de eerste keer dat ik een vocale uitvoering van het nummer hoorde. Wat zoeken op het web leerde me echter dat Ellington destijds zowel een instrumentale als vocale versie schreef. De oerversie ervan (1942) was bedoeld voor zijn altsaxofonist Johnny Hodges en maakte deel uit van het langere stuk Black, Brown and Beige. De vocale versie werd voor het eerst uitgevoerd door Mahalia Jackson (zie video hieronder). Alhoewel het doorgaat voor een jazzstandard viel het bij aanvang tussen wal en schip bij de critici. Voor de jazzrecensenten ging het niet door als iets wat binnen het genre viel. Deze vlag ging ook op voor de critici van ‘serieuze muziek’.
Obviously, Ellington was a visionary whose music wasn’t fitting into the preconceived notions of what was considered to be jazz. During the 1930s and ‘40s, Ellington’s compositions were tending to go in radically different directions than the music by other big bands of the time. Also, for years his compositions had been tailored to the individual sounds of his band members, and he was the first of relatively few bandleaders to utilize this approach.
Erg blij was Ellington hiermee niet, maar na verloop van tijd werd de bijzondere aanpak van Ellington, die zijn muziek maar omschreef als “beyond category“, toch door de critici en luisteraars omarmd. Het is ook één van mijn favoriete nummers. Misschien juist wel omdat het ietwat ongrijpbaar is.
Mijn kennismaking met deathmetal was er eentje van dik hout zaagt men planken. Nu zal dat voor velen überhaupt het geval zijn, maar als liefhebber van het steviger genre was ik al iets gewend. En mijn liefde voor bijvoorbeeld Frank Zappa maakte dat ik ook voor wat ingewikkelder songstructuren niet terugschrok. Ik denk dat ik een jaar of zeventien was toen ik van een vriend, een doorgewinterde metalliefhebber, een stapeltje cd’s te leen kreeg dat me versteld deed staan. De topper ervan zou voor mij zelfs de status van beste metalbum ooit krijgen: Human van Death. Dit meesterwerk uit 1991 werd de mijlpaal voor alle kenmerken die metal metal maken, maar die bovenal een onbeperkte muzikaliteit zou tentoonspreiden. Dit laatste kwam allereerst voort uit de composities van voorman Chuck Chuldiner (helaas veel te vroeg overleden), maar die was daarbij afhankelijk van de juiste instrumentale invulling. In het geval van Human zou die verantwoordelijkheid voor meer dan 100% briljant ingevuld worden Paul Masdival en Sean Reinert (respectievelijk gitarist en meesterdrummer van jazzmetalcombo Cynic) en Steve DiGorgio (bassist van trashband Sadus).
Vooral het drumwerk op Human is van een uitzonderlijk hoog niveau. Het mooie aan het werk van Sean Reinert is zijn vaardigheid jazzy patronen naadloos te integreren in compromisloze metalgrooves. Ik probeer zijn unieke spel altijd te beschrijven als jazz met de handen en metal met de benen. De term smaakvol, die je wellicht niet meteen met het genre verbindt, is in zijn geval volledig op z’n plaats. Ik had het genoegen enkele jaren later tweemaal lange tijd met hem te kunnen spreken toen hij met Cynic door Europa toerde. Los van het feit dat ik daaraan een door hem uitgeschreven drumpartij van Cynic-song Celestial Voyage overhield, spraken we alleen maar over jazz(rock) en Frank Zappa (die kort daarvoor overleden was). “Wow, he’s into Mahavishnu Orchestra!, riep hij toendertijd door de kleedkamer van Atak, waarna hij me toevertrouwde dat ze in hun repertoire een medley van hen hadden, maar dat ze niet zeker wisten of het publiek dat wel zou pikken. Die avond werd het in ieder geval niet gespeeld.
Maar hoe kom ik hier nu zo op? Vanmorgen bekeek ik wat video’s van platenlabel Relapse op Youtube en zag daar onderstaande making of van een video van Death-song Lack of Comprehension, afkomstig van Human. Wat mij daaraan in het bijzonder aansprak was het feit dat voorman Chuck zijn eigen Marshall meenam. In de uiteindelijke video speelt die geen enkele rol, maar ik ken het gevoel wel dat je graag je eigen spullen meeneemt. Op een bepaalde manier vond ik het eigenlijk wel vertederend. Aan de ene kant een albumbespreking zoals hieronder:
‘Human’ turned out to be exactly what many didn’t expect anymore, one of the best death metal records ever!!! Eight real “songs” to hear on it; “songs” in the proper sense of the word, no conceptless riff orgies, but as thought through structured little works of art.
The guitar playing and especially the drumming, are about overshadowing all that was ever produced in death metal. On top of it are Chuck’s irreplaceable vocals, a lot more aggressive and powerful than the so-called “heavy” noise of most of the other grunters. Next to all brashness Death radiates as always, this album is a lot more pronounced and therefore more musical than its predecessors.
Of course, you have to be an experienced death metal listener to be able to recognize it. For example, the opener “Flattening Of Emotions” is combining all the quality marks of this band: complicated yet very tight riffs; powerful, driving bassdrums; polished rhythms; perverse yet powerful expressive vocals and an excellent production, if not, representing Scott Burns’ Masterpiece up till now.
Obvious conclusion: “Human” is a mile-stone in death metal, although musically considered, it’s surpassing the genre by far.
Maar aan de andere kant het kind in de muzikant. Trots op die ene versterker waarvoor wellicht lang gespaard is. Of die als een soort van mascotte moet zorgen dat het opnemen van de clip goed zou verlopen. Menselijk. Mooi.
Adviseur digitaal burgerschap bij KB nationale bibliotheek en lid van het programmateam van het programma digitaal burgerschap. Mede-auteur van het AI Kookboek.
Werkte o.a. aan Open Bibliotheek Badges, Data Detox Kit, The Glass Room expo, What The Future Wants en FryskLab. Op Eén Na Beste Bibliothecaris van Nederland 2015.
Amateurwielrenner, drummer en muziekfanaat. TEDx-spreker.
