Happening #5: “Bibliotheken moeten de Steve Jobs-tactiek volgen! Anarchie!”

Om maar met de deur in huis te vallen: ik heb gisteren een geweldige dag beleefd. Op Twitter de PVV als hashtag voorbijgestreefd en erg positieve reacties op het programma, de dagorganisatie (niet in de laatste plaats dankzij de geweldige technische ondersteuning) en de livestream. Nadat ik tijdens de voorlaatste Bibliotheek 2.0 Happening in Haarlem de toezegging deed de volgende de organiseren (#hap5 dus) moest ik daaraan vanzelfsprekend gevolg geven. Een man een man, een woord een woord. Na een tijdje rondgelopen te hebben met allerlei ideeën die naar mijn gevoel tegemoet zouden komen aan de bibliotheekwereld in brede zin was het Wilma van den Brink die me vroeg waarom ik niet iets met muziek ging doen. ‘Blijf dicht bij jezelf’ was denk ik wat ze daarmee wilde zeggen.

Zo gezegd, zo gedaan. Dat “iets met muziek doen” werd iets met streaming muziek. Omdat de ontwikkeling van het plaatsen van content in de cloud ook naar voren komt in muziekdiensten als Spotify leek het me een spannende vraag: wat doen bibliotheken hiermee en welke rol speelt de fysieke bibliotheek (nog)? Presentaties van twee streaming bibliotheekdiensten (bib.fm en MuziekWebLuister) illustreerden dat er wel degelijk beweging op dit vlak is. Ik had daarbij wel de indruk dat onze Vlaamse collega’s, vertegenwoordigd door Johan Mijs, verder zijn in hun denken over de rol van de fysieke bibliotheek. Mijs stelt dat de gidsrol van de bibliotheek van belang is: kwaliteitsvolle metadata, integratie met andere cultuurdragers en contextualiserende etalages. Tevens wordt er nagedacht over zaken als lokaal aanbod en erfgoed, de wens van een legaal alternatief, het dichten van de digitale kloof  en het produceren van meetbare en objectieve resultaten. Daarnaast wordt er aandacht besteed aan de opbouw van het systeem, dat  een breed en duurzaam platform is. Verwant daaraan is de vraag of er behoefte is aan gesubsidieerde cultuurspreiding op het web en of bibliotheken met een dienst als deze als mediapartner van culturele instellingen kunnen fungeren.

MuziekWebLuister van de Centrale Discotheek Rotterdam lijkt in dat opzicht minder met al deze vragen bezig. Bij hen staat de geweldige collectie op de voorgrond en er wordt ingestoken op het educatieve aspect daarvan. Wel dus heel veel prachtige achtergrondinfo en metatags (waarvan bib.fm overigens ook gebruikmaakt), maar slechts beperkt tot het gebruik binnen de bibliotheek. Wat ik opmerkelijk vond was de overtuiging dat er geen voordeel behaald kon worden met de inzet van externe kennis. Bijvoorbeeld op het gebied van recensies en artiestinfo zijn er genoeg partners te bedenken die graag een bijdrage aan de dienst zouden leveren. Ik kon er moeilijk de vinger achter krijgen hoe je, als je zo’n state of the art platform kunt neerzetten (en dat doen ze!), niet de kracht van crowdsourcing kent. Maar wat niet is kan nog komen.

De boodschap van Niels Aalberts en Gilles de Smit was glashelder: gewoon doen! Daarmee doelden zij op een dienst die gebruikers ook thuis en mobiel kunnen gebruiken. “Bibliotheken moeten de Steve Jobs-tactiek volgen! Anarchie!”, was het devies van Aalberts, die ervan overtuigd is dat bibliotheken ook hun digitale gebruiker voorop moeten stellen. Daarbij komt dat de taakstelling van bibliotheken als hoeders en verspreiders van cultuurgoed vast niet keihard aangepakt worden wanneer een ‘vrije’ bibliomuziekdienst succesvol blijkt. Aan het eind van de rit zullen ook de eigenaren van de muziek hiervan profiteren. De Smit zag bibliotheken als een logische partij waar het de curatorrol betrof. “Curation comes up when search stops working“, een citaat van Clay Shirky dat Gilles’ dienst 22Tracks ter harte neemt, sluit volgens hem naadloos aan op de rol die de muziekbibliothecaris speelt.

In de afsluitende paneldiscussie, uitstekend geleid door Tim Fierant, kwamen alle punten nog eens goed voor het voetlicht. Niels signaleerde dat persoonlijke klantenservice het wint van eenzijdig aanbod en dat bibliotheken dat kunnen. In dat opzicht legde hij de juiste link tussen digitale content en de fysieke bibliotheek. De bibliothecaris kent zijn klant en wanneer hij in diens advisering ook kan putten uit een brede digitale muziekcatalogus verbetert de dienstverlening slechts. In dat opzicht kent de aanwezigheid van een streaming service alleen maar winnaars.

Dank allen voor de geweldige dag en alle complimenten. Het kriebelt al een volgend evenement te organiseren!