Meertalige ontsluiting van de Collectie Fryslân
Is het project al begonnen?
“Het gereedschap waarmee we afwijkende woorden kunnen corrigeren is al helemaal beschikbaar. Ook het beheerssysteem is klaar en de eerste ruwe vertaling is ook achter de rug. De correctie van de woordenlijst wordt momenteel door de Fryske Akademy gedaan. Ook de contextafhankelijke vertaling is beschikbaar. Waar we nu op wachten is de verbinding tussen de Aquabrowser en de vertaalmodule. De streefdatum waarop het systeem operationeel moet zijn is 1 augustus 2010.”
Waar zit de meeste tijd in?
“Het goede vertalen en het genereren van een goede woordenlijst Nederlands-Fries en Fries-Nederlands wordt een tijdrovende klus. De koppeling tussen beide systemen zal ook tijd vergen, maar deze is wel universeel en geschreven in XML. Reden dat we XML gebruiken is dat anderen het systeem ook kunnen toepassen. Stel dat iemand de techniek wil gebruiken, maar daarbij put uit een andere taaldatabase, dan moet men op basis van de koppeling een vergelijkbare vertaalmodule kunnen inrichten. Dat moet dan men vanuit de Aquabrowser of vanuit een willekeurig ander systeem kunnen aanroepen.”
Het is dus zo dat het systeem ook voor anderen toepasbaar is?
“Ja, de methodiek is voor andere talen bruikbaar, maar we zijn in eerste instantie gericht op de vertaling Nederlands-Fries en vice versa. Daarna kan de software inderdaad ook voor anderen beschikbaar komen. De enige voorwaarde is dat die andere talen digitaal beschikbaar zijn. Wanneer dat niet zo is kost het eenvoudigweg teveel tijd woorden te detecteren en in een tweevoudige vertaling in het systeem op te nemen. De eerste voeding moet daarom vanuit een digitaal woordenboek plaatsvinden. De manco’s kunnen daarna redelijk eenvoudig ingevuld worden. Eigenlijk maken we een universele vertaalmodule. Onze eerste insteek is echter een tweetalige ontsluiting van de Collectie Fryslan.”
Je hebt naast de techniek en het digitale woordenboek dus altijd een partij als de Fryske Akademy nodig?
“Ja, natuurlijk ook omdat nieuwe woorden niet altijd meegenomen zijn in een woordenboek. De woordenschat groeit altijd sneller dan die in de digitale versie aangeboden wordt. Je hebt daarom deskundigheid nodig om die leemte in te kunnen vullen. Die deskundigheid vinden wij in dit geval bij de Fryske Akademy.”
Wie wordt eigenaar van de software?
“Het wordt ons eigendom. Gridline ontwikkelt de software voor ons. De systemen zullen ook bij ons ingericht worden. Hierdoor hebben we een 1-op-1 koppeling met het bibliotheeksysteem en de Aquabrowser en de vertaalmodule.”
In Friesland wordt gewerkt met ontsluiting van de collecties via de Aquabrowser. Zit een geïnteresseerde derde partij hieraan vast?
“Nee. Een geinteresseerde partij zit alleen vast aan het XML-communicatieprotocol. De aanroep is met andere woorden universeel. Het catalogussysteem daaronder hoeft slechts met XML uit de voeten te kunnen. De insteek is daarmee ook dat we niet gebonden willen zijn aan een leverancier. We hebben prima ervaringen met de Aquabrowser hoor, daar niet van. De Aquabrowser was het gereedschap om de Collectie Fryslan mee te ontsluiten en is erg leuk omdat je ontzettend veel databronnen via dat ene kanaal Google-achtig kunt aanbieden. Maar je moet ook in de toekomst durven kijken. Mocht er wat gebeuren dan moet je niet met ziel en zaligheid aan één leverancier vastzitten.”
Geen vendor lockin dus?
“Zo is het maar net. We werken in een betrekkelijk kleine branche en het is niet zo dat we kunnen kiezen uit een scala van 20 à 30 systemen. Er is slechts een beperkt aantal aanbieders dat deze markt bedient en het gevaar van vendor lockin is daarmee levensgroot aanwezig. Daarom hebben we gezegd dat ons product leverancieronafhankelijk moet kunnen functioneren.”
Hoe staat SerialsSolutions Medialab, de ontwikkelaar van de Aquabrowser, daarin?
“Heel correct eigenlijk. Zij zien ook het belang van een open bevraging. Gridline en SerialsSolutions Medialab hebben in goede samenwerking het XML communicatieprotocol voor benaderen van de vertaalmodule ontwikkeld.
Wordt het product ook open source beschikbaar gesteld?
“Nee, of in ieder geval niet in die zin dat het automatisch gratis voor iedereen beschikbaar komt. Het gebruik ervan is geauthoriseerd. De gebruikte open standaard XML zorgt er echter voor dat de methodiek van het systeem voor meerdere doeleinden inzetbaar is.”
Add to: Facebook | Digg | Del.icio.us | Stumbleupon | Reddit | Blinklist | Twitter | Technorati | Yahoo Buzz | Newsvine
