Pages Menu
Categories Menu

Posted by on dec 5, 2018

Werken aan de doorontwikkeling van Impact door Connectie

Werken aan de doorontwikkeling van Impact door Connectie

Ton Zijlstra deed verslag van de vier dagen die we met hem en het Frysklab-team besteedden aan de doorontwikkeling van ons project Impact door Connectie (oorspronkelijk een pilot voor de Koninklijke Bibliotheek). De resultaten ervan zijn te vinden op Innovatiebieb.

De Friese bibliotheken spelen graag een grotere rol bij het uitvoeren van het project, wat voor ons reden was voor een aantal zaken:

  1. De basiswaarden van het project, gebaseerd op het Networked Agency-model van Ton, weer voorop stellen en voor iedereen helder krijgen;
  2. De gezette stappen documenteren en de nog te zetten stappen beschrijven;
  3. Projectbeschrijvingen voor verschillende stakeholders opstellen (uiteenlopend van bibliotheekdirecteuren tot projectbegeleiders);
  4. De link met het (landelijk) bibliotheekinnovatiebeleid beschrijven.

Er is nog veel werk aan de winkel, omdat het project zowel inhoudelijk als praktisch veel lagen kent. Daarvoor nemen we de maand december, om in januari met de stakeholders in gesprek te gaan.

Het biedt tevens een mooi inkijkje in de keuken van het Kennis- en Innovatiecentrum bij BSF Fryslân en de manier waarop wij met projecten omgaan en sterke inhoudelijke partners betrekken.

Ton’s blogs:

Detailing Networked Agency / Impact Through Connection

Detailing Networked Agency / Impact Through Connection Pt2

Tijdens de doorontwikkeling rondde het FryskLabteam samen met Bibliotheken Noord Fryslân overigens een editie van Impact door Connectie af. Die was naar tevredenheid verlopen, gezien de uitzwaaisessie door leerlingen van de school, Boustien uit De Westereen:

Read More

Posted by on dec 1, 2018

FabLib, (g)een Utopie: symposium over bibliotheekmaakplaatsen in Utopia Aalst

FabLib, (g)een Utopie: symposium over bibliotheekmaakplaatsen in Utopia Aalst

Op 29 november vond in de práchtige bibliotheek van Aalst, Utopia, het symposium FabLib, (g)een Utopie plaats. Het symposium werd georganiseerd door FabLab Factory en Utopia Aalst en zij deden dat op uitmuntende wijze.

De bezoekers konden zich de hele dag tegoed doen aan praktische en strategische workshops, verzorgd door aanbieders uit Vlaanderen en Nederland. Denk daarbij aan onder andere CultuurConnect, Maakplaats021, Coda Apeldoorn en vanzelfsprekend FabLab Factory. Wijzelf (Aan Kootstra en ikzelf) vertelden over het concept van de Maker Party, dat we voor de Friese Bibliotheken uitvoerden bij Bibliotheekservice Fryslân (en in het voorjaar voor Nederlandse collega’s).

Daarnaast was een aantal mobiele labs aanwezig, waaronder FryskLab, tezamen met de Steam Machine van FabLab Factory en Bart Bakker’s MakerKar. Ikzelf mocht ervaringen delen in het plenaire startdebat, samen met Stijn de Mil en Luckas Vander Taelen en gemodereerd door Arnoud Van Der Straeten (Diensthoofd bibliotheek Aalst). De integrale video ervan vind je hieronder.

Over FabLib

FabLib (fabrication library) is ontstaan ​​uit de gedeelde ambitie tussen Frysklab (Bibliotheekservice Fryslân) en FabLab Factory om goede service aan te bieden aan bibliotheken met een makerspace. De inhoud en ervaring die FabLab Factory en FryskLab door de jaren heen hebben ontwikkeld, worden samengebracht in FabLib. Op deze manier kan een compleet, kwalitatief proces worden aangeboden, met aandacht voor strategische planning, programmering van activiteiten, technische ondersteuning voor werknemers en onderhoud van machines. Je kan er hier meer over lezen.

Read More

Posted by on dec 1, 2018

Bieb-a-palooza: over maakplaatsen en design thinking in bibliotheken

Bieb-a-palooza: over maakplaatsen en design thinking in bibliotheken

Er is de laatste tijd zeker geen gebrek aan aandacht voor maakplaatsen in bibliotheken. Tijdens de Dutch Design Week vormde het thema (samen met design thinking) het uitgangspunt voor een aflevering van bibliotheektalkshow Bieb-a-palooza.

Presentatrice Eveline van Rijswijk sprak op 25 oktober jl. in de studio in Eindhoven met Marianne Hermans (onderzoeker bij KB Nationale Bibliotheek), Robin Verleisdonk (innovatieteam Expeditie Anton bij Bibliotheek Eindhoven) en mijzelf over de invulling, rol en functie van makerplaatsen, hoe design thinking hierbinnen past en hoe bibliotheken de juiste doelgroep bereiken. Uitgangspunt voor het gesprek waren mooie voorbeelden uit Wijchen, Gouda en Middelburg.

Bieb-a-palooza, talkshow voor bibliotheekprofessionals, is een initiatief van Biebtobieb en wordt mogelijk gemaakt door KB | Nationale Bibliotheek.

Read More

Posted by on dec 1, 2018

Expertsessie Bibliotheken bij FabLearn

Expertsessie Bibliotheken bij FabLearn

Het is alweer eventjes geleden, maar gelukkig niet minder actueel: op vrijdag 28 september vond in Eindhoven de onderwijsconferentie FabLearn plaats. Deze conferentie werd georganiseerd door het consortium MakerEducation.nl, bestaande uit Waag Society, FabKlas, Bibliotheekservice Fryslân/FryskLab, Hogeschool Arnhem-Nijmegen, Het Lab Rotterdam, TU Delft, Hogeschool Rotterdam, NEMO, Ultimaker, Makerfestival Twente en stichting Lekker Samen Klooien.

Onderdeel van FabLearn waren een aantal expertsessies, waaronder één gericht op bibliotheken. Deze Expertsessie Bibliotheken werd georganiseerd door Bibliotheekservice Fryslân, in nauwe samenwerking met de Koninklijke Bibliotheek en de SPN Themagroep Werkplaats.

Tijdens de expertsessie gingen deelnemers met elkaar in gesprek naar aanleiding van een drietal stellingen. Deze stellingen waren gebaseerd op uitkomsten van het bibliotheekmaakplaatsenonderzoek van de KB, TU Delft, Hogeschool Rotterdam en Hogeschool Arnhem-Nijmegen:

  1. Samenwerking met het onderwijs is noodzakelijk voor een succesvolle bibliotheekmaakplaats
  2. De begeleiding in de ultieme bibliotheekmaakplaats wordt verzorgd door …
  3. Over vijf jaar hoor je niemand meer over bibliotheekmaakplaatsen

Van de sessie is een videoregistratie gemaakt, evenals enkele losse interviews met themagroepdeelnemers:

Overzichtsvideo Expertsessie Bibliotheken:

Interview met Carola Oortwijn (Rijnbrink Groep):

Interview Maarten Lammers (OBA):

Interview Peter Troxler (Hogeschool Rotterdam):

Interview Teun te Veldhuis (CODA Apeldoorn):

Interview Kerensa Strijker (DNK Assen):

Interview Jeroen de Boer (Bibliotheekservice Fryslân):

De Expertsessie Bibliotheken werd mogelijk gemaakt door bijdragen van BSF, Koninklijke Bibliotheek, Stichting SPN en het consortium MakerEducation.nl.

 

 

 

Read More

Posted by on apr 23, 2018

Bijdragen aan twee nieuwe boeken over bibliotheekmakerspaces

Bijdragen aan twee nieuwe boeken over bibliotheekmakerspaces

Qua publicaties is het jaar 2018 nu al geslaagd. Er zijn namelijk twee boeken uitgekomen over bibliotheekmakerspaces waaraan ik een bijdrage mocht leveren. De eerste, Library Makerspaces, The Complete Guide, is een vervolg op Makerspaces in Libraries (2015). In tegenstelling tot deze laatste was mijn rol nu wat kleiner, namelijk die van bijdrager. Terri Willingham, met wie ik Makerspaces in Libraries samen schreef, fungeerde als hoofdauteur.

Voor het tweede boek dat uitkwam, School Library Makerspaces in Action, werd ik benaderd door samenstelster Heather Moorefield-Lang. Met haar werkte ik al eerder samen bij het schrijven van een artikel over de business case van FryskLab voor een uitgave over mobiele bibliotheeklabs in het tijdschrift Library Hi Tech. In School Library Makerspaces in Action is een artikel opgenomen over Impact door Connectie op School, een pilot die Bibliotheekservice Fryslân uitvoerde voor de Koninklijke Bibliotheek.

Nu vind ik het schrijven op verzoek altijd erg eervol, maar het wordt helemaal geweldig als het voorwoord van één van de boeken wordt geschreven door David Lankes. En nog mooier is het dan wanneer je door Public Libraries 2020 in de gelegenheid wordt gesteld een weekend met Lankes samen te werken en dat ook te kunnen gebruiken om één en ander op de gevoelige plaat vast te leggen.

Read More

Posted by on feb 6, 2017

Succesvol sluitstuk van een adviestraject bij Biblionet Groningen: opening eLAB Hoogezand

Succesvol sluitstuk van een adviestraject bij Biblionet Groningen: opening eLAB Hoogezand

Afgelopen jaar mocht ik deel uitmaken van een zogenaamde buitenboordmotor (BBM) bij Biblionet Groningen. Op deze manier werkten medewerkers en een aantal externe adviseurs samen aan meerdere innovatiedossiers. De BBM waarin ik participeerde werkte plannen uit voor bibliotheeklabs in de provincie, uitgaand van praktische ervaringen bij Bibliotheek Hoogezand. 

Resultaat was het opleveren van een advies, maar ook de officiële opening van het eLAB (de benaming die Biblionet Groningen koos) van Bibliotheek Hoogezand. Deze vond vanmiddag plaats en collega Erik Hulst, de drijvende lokale kracht, vroeg mij of ik ook iets wilde zeggen tijdens de opening. En hij deed ook een suggestie, namelijk de tekst die ik in december 2012 schreef voor het initiatief 1825 Dagen (een reeks toekomstwensen van een aantal bibliotheekcollega’s). De (licht aangepaste) tekst die ik uitsprak staat hieronder.

Sinds het moment van schrijven is veel gebeurd. Inmiddels kent Nederland talloze bibliotheeklabs. Minstens zo belangrijk is dat de Koninklijke Bibliotheek de ontwikkeling erkent en deze onder de pijler werkplaats in haar nieuwe Visie Mediawijsheid 2016-2018 heeft opgenomen. Het eLAB in Bibliotheek Hoogezand maakt dat nu ook de provincie Groningen zich bij deze ontwikkeling aansluit.

**

De wereld verandert. Technologie maakt het vandaag de dag mogelijk dat iedereen kan ontwerpen en maken. De hiervoor benodigde kennis, apparatuur en materialen zijn echter niet overal beschikbaar. De wereldwijde opkomst van FabLabs en makerspaces duikt in deze leemte. Bibliotheken kunnen, omdat zij belangrijke waarden als delen, openheid en drempelloze toegang voor iedereen, delen met FabLabs, uitstekend in deze tendens participeren, zij het niet dat het ontsluiten van kennis in bibliotheken van oudsher hoofdzakelijk is gekoppeld aan boeken.

Begrippen als ontsluiting en toegang veranderen echter fundamenteel wanneer het sterk in opkomst zijnde technologieën betreffen zoals die in FabLabs en makerspaces worden aangeboden. Bij deze moderne technologie heeft kennisoverdracht in praktische zin namelijk de voorkeur: er wordt gemáákt. Of in de terminologie van Steven Levy in Hackers: Heroes of the Computer Revolution: er is sprake van een hands-on imperative (naast de andere kernwaarden van de hacker ethic: delen, openheid en samenwerken). De overeenkomsten met de uitgangspunten van het bibliotheekwerk liggen voor het oprapen, waarmee er een kans, of beter gezegd een ópdracht, voor bibliotheken ligt om hier iets mee te doen. Maar dat vraagt wel om een andere kijk op- en invulling van het begrip bibliotheek.

Een andere bibliotheek

We hebben het dus over een andere bibliotheek. Een bibliotheek waarbij het van belang is  om content en context van elkaar te onderscheiden. Bibliotheken hebben zich altijd gericht op aanbieden van boeken en andere media, oftwel content. Zij beginnen nu echter stukje bij beetje ook het belang in te zien van de omgeving waarbinnen kennis geconsumeerd en gedeeld wordt, oftwel context. Een bibliotheeklab is een context waarbinnen het maken, verbeelden, spelen en experimenteren wordt bevorderd. Dit leidt tot nieuwe producten en projecten, maar ook tot nieuwe vormen van samenwerking.

Vertaald naar de bibliotheek heb je het dan over een andere soort van dienstverlening. Waar het nu immers hoofdzakelijk draait om transactie (in- en uitlenen van boeken, vraag en antwoord) kan het straks draaien om transformatie of verandering:

De bibliotheek is een plek waar daadwerkelijk verandering optreedt in blikveld en gedachten, die kunnen leiden tot nieuwe verbindingen tussen mensen, materialen en ideeën.

De nieuwe bibliotheek (noem het zoals hier in Hoogezand een eLAB) kan mensen in staat stellen te leren omgaan met deze nieuwe ontwikkeling en laten inzien wat de mogelijkheden ervan zijn, uiteindelijk leidend tot concrete projecten en producten.

Kinderen tijdens de opening aan de slag in het eLAB.

 

Locatie

Zoals gezegd hebben bibliotheken en Fablabs een reeks van overeenkomsten, maar één die daarbij nog niet genoemd werd is de gedeelde focus op de gemeenschap. Beide zijn (van oudsher) plekken waar mensen samenkomen, waar mensen ideeën en gedachten uitwisselen en waar mensen van elkaar leren. Waar de twee van elkaar verschillen is de mate van spreiding. Bibliotheken vind je, zij het helaas in afnemende mate, bijna overal. Fablabs hebben echter een veel groter spreidingsgebied nodig om efficiënt te kunnen functioneren. “Per 100.000 inwoners een Fablab”, aldus Neil Gershenfeld, MIT-professor en geestelijk vader van het initiatief. Dat betekent dat Fablabs en makerspaces vooral in stedelijke omgevingen opkomen en veel minder in rurale gebieden. Bibliotheken moeten zichzelf daarom altijd de vraag stellen of ze in binnen hun (in)directe netwerk voldoende geïnteresseerden hebben om een FabLab/makerspace ín de bibliotheek te kunnen verantwoorden. Afgelopen jaar hebben de medewerkers van bibliotheek Hoogezand aangetoond dat dat hier wel goed zit.

Voor bibliotheken betekent het ook dat er er een nieuw publiek bereikt wordt, omdat zij wordt aangesproken door het nieuwe aanbod. Hierbij ligt het voor de hand te denken aan het onderwijs. Het biedt tevens kansen voor het aangaan van nieuwe samenwerkingsverbanden en connecties die via de traditionele bibliotheekdienstverlening niet zouden ontstaan. Het publiek dat afkomt op voorleessessies of leesclubs is nu eenmaal anders van samenstelling dan mensen met een ontwerpidee of een sterke interesse in nieuwe technologie.

Samenwerking

De grootste valkuil voor een succesvol bibliotheeklab is een gebrek aan deskundigheid.  Daarom is het, naast het actief betrekken van eigen medewerkers en competentieontwikkeling, noodzakelijk samenwerkingsverbanden aan te gaan. Het ligt voor de hand hierbij een rol toe te dichten aan lokale makers en enthousiastelingen. Daarnaast ligt samenwerking met het middelbaar en hoger onderwijs voor de hand. Studenten van deze opleidingen kunnen ingezet worden om lesprogramma’s uit te voeren of om stageopdrachten in te vervullen. En, last but not least, biedt het mogelijkheden contacten met het bedrijfsleven en zzp-ers aan te halen. Een bezoek aan de nieuwe bibliotheek als vorm van teambuilding kon zo wel wel een heel letterlijke betekenis krijgen. De wereld is veranderd en wij straks ook. Als we maar durven.

Van harte gefeliciteerd Bibliotheek Hoogezand met jullie eLAB. Ik ben ervan overtuigd dat het een groot succes gaat worden.

Read More

Pin It on Pinterest