Pages Menu
Categories Menu

Posted by on mei 7, 2020

Hoe spot je nepnieuws (Covid-19 editie)?

Hoe spot je nepnieuws (Covid-19 editie)?

Ik vertaalde deze week de coronaversie van IFLA-infographic How to spot fake news? naar het Nederlands. Over de achtergrond van het initiatief, How To Spot Fake News at a Time of COVID-19, stelt IFLA:

“In this situation, IFLA has produced an updated version of our popular ‘How To Spot Fake News’ infographic, with an increased focus on the need to check with authoritative sources, and recognition that much news now passes through messages on social media.”

De oorspronkelijke versie werd eerder al naar het Nederlands vertaald door Patrick Heemstra, maar in het licht van de aandacht die we vanuit Fers via het Data Detox-project besteden aan nepnieuws rondom corona pakten we het nu zelf op. De PDF-versie van het document download je hier.

Read More

Posted by on mei 4, 2020

Praten met David Lankes over digitale privacy in bibliotheken

Praten met David Lankes over digitale privacy in bibliotheken

Ik sprak als onderdeel van het Librarian Support-initiatief een uur met David Lankes over (Nederlandse) bibliotheken tijdens de coronacrisis en het belang van aandacht voor digitale privacy in bibliotheken (en als illustratie daarvan het Data Detox-project). De video en slides (PDF) zijn nu gepubliceerd.

Gedurende het gesprek toonde ik, naast de slides, ook de informatieve video van de Kleinste Privacyshow van Nederland:

En collega Aude Charillon nam de moeite om me citeren op Twitter:

https://twitter.com/Audesome/status/1256879885362122752

Als je tijd hebt neem dan vooral even de moeite om ook de andere gesprekken te bekijken. Lankes sprak onder andere met Stuart Hamilton, Matt Finch, Erik Boekesteijn en Marie Østergård.

Read More

Posted by on mei 2, 2020

“Jeroen, hoe zou jouw ideale bibliotheekwerkplaats eruitzien?”

“Jeroen, hoe zou jouw ideale bibliotheekwerkplaats eruitzien?”

Dat was de vraag die Norma Verheijen me stelde tijdens de eerste bijeenkomst van de Denktank Digitale Geletterdheid, 17 februari jl. bij de KB. Binnen de denktank richten we ons primair op de pijler Werkplaats voor jeugd (12-18 jaar). 

Mijn antwoord:

een plek waar kritisch bewustzijn en maatschappelijke impact in aanraking komen met intrinsieke motivatie. 

Non-formeel leren dus, binnen of buiten de bibliotheek, waar jongeren met eigen ideeën komen en gefaciliteerd worden om hieraan invulling te geven. Het aspect ‘digitaal’ kan hierbij betrekking hebben op zowel aanleiding als oplossing, maar speelt in ieder geval in het proces een belangrijke rol. In Friesland hangen we daarbij de zienswijze van Doug Belshaw rondom digitale geletterdheid aan: wees in staat om verschillende aspecten van digitale geletterdheid met elkaar te ‘remixen’ en doe dat in een situatie die voor jou en jouw omgeving iets oplevert. 

Binnen het programma Impact door Connectie werken we daarnaast met de Networked Agency-methode die is uitgedacht door Ton Zijlstra: werk in groepsverband aan een oplossing die echte impact oplevert en leer daarbij dat digitale tools en/of denkwijzen jou daarbij kunnen helpen.

In beide gevallen gaat dus niet meer per sé over de werkplaats als ruimte met gereedschappen en machines, maar veel meer over een digitale mind-set. Te vaak zie ik namelijk dat, wanneer wel op de fysieke plek wordt ingestoken, de focus hoofdzakelijk daarop ligt (we hebben wat geld en kopen wat spullen) en wordt er maar relatief weinig aandacht besteed aan deskundige begeleiding en het zoeken naar verdieping. En om invulling te geven aan de zienswijzen van mensen als Belshaw of Zijlstra is juist kwalitatief hoogwaardige begeleiding en facilitering een vereiste.

Eén en ander begint echter met een heldere visie wat je met een werkplaats wil bereiken. En laat het nou helaas een feit zijn (tevens beschreven in het Maakplaatsenonderzoek van de KB) dat het in veel gevallen ontbreekt aan die visie, helaas ook bij bibliotheken waar al werkplaatsen gerealiseerd zijn. En dat met alle vervelende gevolgen van dien: de eerste werkplaatsen worden al weer opgeheven, omdat ze niet voldoen aan … Ja, aan wat eigenlijk? Argumenten als onvoldoende bezoekers of onvoldoende inkomsten komen dan geregeld als uitleg voorbij. Blijkbaar zijn die, wanneer het werkplaatsen betreft, ineens erg belangrijk. Dat leidt helaas maar tot één conclusie: de werkplaats is vaak eerder een leuke (kostendekkende) bijkomstigheid dan dat het één van de drie pijlers is.

Dat laatste moet veranderen en daarin speelt nieuwe beleidsontwikkeling een belangrijke rol. Gelukkig is Werkplaats, naast die van Warenhuis en Wegwijzer, nog steeds één van de drie pijlers van de KB en daarmee de bibliotheken. Er is echter wel werk aan de winkel. Kadering is bijvoorbeeld belangrijk (wat is een werkplaats wel en wat niet), evenals de vraag op welke gebruikers gericht wordt. De denktank overweegt om hiervoor een aantal scenario’s uit te werken. De invulling van een werkplaats is namelijk niet eenduidig, zowel in termen als omvang als programmering.

Bovenal is het echter belangrijk de signatuur van bibliotheken mee te geven. De werkplaats is primair een plek voor non-formeel leren. We spelen geen schooltje in de bibliotheek. En we ambiëren maatschappelijke impact die door mensen zélf wordt gerealiseerd. Geloof me, er is geen dankbaarder proces dan dat, maar het vraagt veel meer dan alleen het besluit een werkplaats in te richten. Dat kan namelijk alleen wanneer je weet waarom je hiervoor kiest.

Dit blog schreef ik oorspronkelijk op verzoek van Andrea Berkelder voor gebruik op het intranet van de Koninklijke Bibliotheek. Ik herplaatste hem hier met wat kleine aanpassingen.

Read More

Posted by on nov 28, 2019

Aral Balkan about the future of internet regulation

Great and highly energetic talk by internet activist Aral Balkan about the future of internet regulation at an European Parliament meeting organised by the greens. He is talking about the negative aspects of surveillance capitalism, Facebook, Google & the centralised services against the need and support for small tech & a more distributed web.

I imagined an audience of library directors and librarians instead of Parliament members..! Because which position do we have in this very relevant discussion, which is not exclusively about technology, but essentially about democracy and basic human values? Therefore highly recommended for anyone who is interested in digital literacy and its meaning for personal empowerment.

Read More

Posted by on nov 15, 2019

Learning from Google about online safety?

Learning from Google about online safety?

This week the Netherlands celebrates its annual Media Literacy Week. Throughout the country, activities that deal with working and dealing with media and digital technology, are organized for all kinds of target groups, ranging from children to the elderly. For a long time this was mainly about learning digital skills, but lately it has increasingly been about looking critically at your own role, but certainly also the role of tech companies.

You don’t have to explain to anyone that the internet is increasingly dominated by a limited number of large and mainly American companies, such as Google, Facebook and Amazon. It is also no secret these companies, as beautiful as their products and services are, are also increasingly under fire due to abuse of power and violations of privacy and data laws. It is therefore painful that Google was heartly welcomed in the city of Leeuwarden (the city where I currently work and have lived for a number of years), to teach citizens and entrepreneurs about how they can make best use of the internet. Besides that Google also promotes how they can use the internet more safely. Particularly the latter is remarkable.

Surveillance capitalism

Recently, critical research by scientists and journalists has revealed the actual business model of a company such as Google: being able to make predictions about the behavior of (groups of) people by often unsolicetedly collecting and processing their personal data. In publications such as that of Harvard professor Shoshanna Zuboff, The Age of Surveillance Capitalism, this way of running a business is explained in great detail. A few weeks ago on Dutch national television, the documentary series VPRO Tegenlicht devoted a full episode to it, subtly titled The Great Data Robbery (De Grote Dataroof).

Zuboff introduced the concept of surveillance capitalism to describe the way Google operated (and in its wake many other internet companies): the unsolicited collection of personal data, or what she calls private experiences, and processing those into highly profitable digital products and services.

The emphasis is on the data that we do not know we share, for example the spelling mistakes we make, our facial expressions or the way in which we formulate. By linking it to other datasets (many hundreds of companies and startups in various sectors, ranging from entertainment to health care, belong to Google’s parent company Alphabet) detailed personal profiles can be created thanks to algorithms and artificial intelligence. Obviously this touches on ethical issues about privacy and online security, especially if you do not know where that data ends up and what it is used for.

Significant for the way Google works is a report in the Wall Street Journal earlier this week, in which is reported about a secret collaboration between Google and a large chain of American hospitals. Purpose: unsolicited processing of patient data into… Yes, into what actually?

In the light of this current discussion, it would have adorned the municipality of Leeuwarden when it had looked very critically at the arrival of Google, certainly in the national Media Literacy Week.

Header image: Flickr

This piece is a translation of this original Dutch post: https://jeroendeboer.net/2019/11/14/van-google-leren-over-online-veiligheid/

The Leeuwarder Courant, the largest newspaper in our area, this morning printed this op-ed which is a somewhat scaled down version of the blog post:

Read More

Posted by on nov 14, 2019

Van Google leren over online veiligheid?

Van Google leren over online veiligheid?

Deze week is het de Week van de Mediawijsheid. Door het hele land worden voor allerlei doelgroepen activiteiten georganiseerd die gaan over het werken en omgaan met media en digitale technologie. Lang ging dit vooral over het aanleren van digitale vaardigheden, maar de laatste tijd gaat het steeds meer over kritisch kijken naar je eigen rol, maar zeker ook de rol van techbedrijven.

Je hoeft niemand uit te leggen dat inzake dat laatste het internet in toenemde mate wordt gedomineerd door een beperkt aantal grote en voornamelijk Amerikaanse ondernemingen, zoals Google, Facebook en Amazon. En dat deze ook steeds meer onder vuur liggen vanwege machtsmisbruik en overtreden van privacy- en datawetten. Het is daarom pijnlijk dat uitgerekend in de Week van de Mediawijsheid Google in Leeuwarden in de openbare ruimte aan burgers en ondernemers uitlegt hoe zij optimaal van het internet gebruik kunnen maken. Ook legt Google uit hoe je veiliger van het internet gebruik maakt. Vooral dat laatste is opmerkelijk.

Surveillancekapitalisme

De laatste tijd wordt, door kritisch onderzoek van wetenschappers en journalisten, namelijk steeds meer blootgelegd wat het feitelijke businessmodel van een bedrijf als Google is: voorspellingen kunnen doen over het gedrag van (groepen) mensen door, vaak ongevraagd, data van hen te verzamelen en te verwerken. In publicaties als die van Harvard-professor Shoshanna Zuboff, The Age of Surveillance Capitalism, wordt deze manier van werken haarfijn blootgelegd. Enkele weken geleden wijdde VPRO  Tegenlicht er zelf een volledige aflevering aan, fijntjes getiteld De grote dataroof. Zuboff introduceerde het begrip surveillancekapitalisme om de werkwijze van Google (en in haar nasleep heel veel andere internetbedrijven) te beschrijven: het ongevraagd verzamelen van persoonlijke data, of wat zij noemt privé-ervaringen, en deze verwerken tot digitale producten en diensten waarmee veel winst gemaakt wordt.

De nadruk ligt daarbij op de data waarvan we niet weten dat we het delen, bijvoorbeeld de spelfouten die we maken, gezichtsuitrukkingen of de wijze waarop we formuleren. Door die te koppelen aan andere data (onder Google’s moederbedrijf Alphabet vallen vele honderden bedrijven en startups in allerlei sectoren, uiteenlopen van entertainment tot gezondheidszorg) kunnen dankzij algoritmes en kunstmatige intelligentie gedetailleerde persoonsprofielen worden samengesteld. Dat dit raakt aan ethische vraagstukken over privacy en online veiligheid mag helder zijn, zeker als je niet weet waar die data terecht komt en waarvoor het wordt gebruikt.

Tekenend voor de werkwijze van Google is een bericht in de Wall Street Journal eerder deze week, waarin wordt bericht over een geheime samenwerking tussen Google en een grote Amerikaanse zorgverzekeraar. Doel: het ongevraagd verwerken van patiëntgegevens tot… Ja, tot wat eigenlijk?

In het licht van deze actuele discussie had het de gemeente Leeuwarden gesierd wanneer zij de komst van Google zeer kritisch had bekeken, zéker in de Week van de Mediawijsheid. 

Foto: Flickr

English version here: https://jeroendeboer.net/2019/11/15/learning-from-google-about-online-safety/

Update 15 november: de Leeuwarder Courant plaatste het artikel vanmorgen in de rubriek Ingezonden:


Read More

Pin It on Pinterest