De transitie bij Bibliotheek Leeuwarden staat niet op zichzelf

Bij Stichting Bibliotheken Midden-Fryslân loopt momenteel het transitietraject ‘Van Collectie naar Connectie’. De gemeente Leeuwarden heeft hiervoor een kwartiermaker en twee extern adviseurs aangesteld. Eerstgenoemde moet voor de zomer een advies uitbrengen aan de gemeente. Als inwoner van Leeuwarden, als lid en voormalig werknemer van de Bibliotheek Leeuwarden en werkzaam zijnde binnen het Fries Bibliotheken Netwerk (FBN) bij Bibliotheekservice Fryslân gaat me deze exercitie aan het hart.

Bibliotheek Leeuwarden is veruit de grootste bibliotheek in de provincie. Daarmee gaat onlosmakelijk een voorbeeldfunctie gepaard. De uiteindelijk gekozen route bij Bibliotheek Leeuwarden zal daarom naar verwachting niet alleen daar een effect hebben, maar ook op het provinciale netwerk. En dat niet alleen bibliotheekinhoudelijk, maar ook ambtelijk en bestuurlijk op gemeentelijk niveau.

Dat hoeft op zich niet verkeerd te zijn, ware het niet dat er vanuit het Friese netwerk geen enkele bemoeienis is met het Leeuwarder transitietraject. Op zich is dat een grote paradox. Enerzijds wordt lokaliteit (connectie) gepleit en uitgedragen, maar anderzijds wordt het uitstippelen van dit traject volledig in handen gelegd van buitenstaanders.

Dat laatste stoot me tegen de borst. Niet omdat ik niet geloof in een frisse blik van buiten, integendeel zelfs. Maar wel omdat ik wéét dat de betrokkenheid om een verandering tot stand te brengen niet groter kan zijn dan binnen het FBN. En dat kennis op het gebied van bibliotheekvernieuwing én het omgaan met transitietrajecten bij de Friese bibliotheken en Bibliotheekservice Fryslân volop aanwezig is. Ik geloof er ook niet in dat een duurzame verandering tot stand komt door een tijdelijke externe exercitie. Daarvoor is de kennis, ervaring en inzet van het netwerk in mijn ogen onontbeerlijk.

Gezien de lokale en provinciale verankering en de toekomst van het Friese bibliotheekwerk maak ik me echter grote zorgen. Het adviestraject duurt in totaal drie maanden waarvan inmiddels ruim een maand verstreken is. Zoals gezegd bezit het netwerk ontzettend veel kennis, ervaring en goeie ideeën. Ik hoop dat het meenemen hiervan onderdeel uitmaakt van de opdracht van de externe adviseurs, enkel en alleen omdat we het beste voorhebben met de bibliotheek in Friesland. Gebruik maken van deze kennis zal bijdragen aan de kwaliteit en duurzaamheid van het resultaat.

Ik hoop dat de gemeente Leeuwarden deze constatering in haar overwegingen heeft meegenomen en het deel uitmaakt van de opdracht van de externe adviseurs. Als dat niet zo is vertaal ik hem in een oproep:

Geacht college van B&W van de gemeente Leeuwarden,

Ik hoop dat u gebruik maakt van de kennis en ervaring binnen het FBN bij de totstandkoming van de toekomstvisie van Bibliotheek Leeuwarden. De transitie bij Bibliotheek Leeuwarden staat namelijk niet op zichzelf.