Pages Menu
Categories Menu

Posted by on jan 3, 2017

Bibliothecarissen creëren fictieve gebruiker om collectie te beschermen

Bibliothecarissen creëren fictieve gebruiker om collectie te beschermen

Een prikkelend stuk van Cory Doctorow over het (blind) inzetten op data om te bepalen welke titels in de bibliotheekcollectie komen en blijven. En de queeste van enkele Amerikaanse bibliothecarissen om dit ter discussie te stellen door een fictieve bibliotheekgebruiker in het leven te roepen, inclusief een adres en rijbewijs .

“That’s the important takeaway here: these librarians didn’t monkeywrench their software for personal gain. They did it because they wanted to make the system better, to teach it how to weight the circulation data to reflect the on-the-ground intelligence and historical perspective they had on their libraries, their collections and their patrons.”
De twee betrokken bibliothecarissen en hun leidinggevende zijn geschorst. Volgens hen zijn ze echter niet de enigen die vergelijkbare tactieken inzetten om het titelaanschafsysteem te ‘leren’ niet alleen efficiënt te zijn.

bron: Boing Boing
oorspronkelijk artikel: To save books, librarians created their own fictional reader

Afbeelding: Hernan Piñera Flickr via Compfight cc

 

Read More

Posted by on dec 14, 2016

Waar zijn de Nederlandse bibliotheken in het debat over privacy? [update]

Waar zijn de Nederlandse bibliotheken in het debat over privacy? [update]

Geletterdheid zijn betekent vandaag de dag ook dat je kan lezen en schrijven met digitale technologie. En voor bibliothecarissen bovenal dat je kritisch bent op actuele ontwikkelingen en je daarbinnen positioneert. Tenminste, die mening ben ik zelf toegedaan.

Het is niet de eerste keer dat actuele gebeurtenissen in Amerika me hiervan weer extra bewust maken. Sinds de uitverkiezing van Donald Trump benadrukt de American Library Association dat zij zich des te meer sterk maakt voor de bescherming van persoonsgegevens van bibliotheekgebruikers. In een artikel in The Guardian, Libraries promise to destroy user data to avoid threat of government surveillance, wordt ALA-voorzitter Julie Todero geciteerd:

Todaro said that the ALA’s core values remained unchanged: “free access, intellectual freedom, privacy and confidentiality”.

Treffend vond ik dat de kernwaarden in principe dezelfde zijn die digitale burgerrechtenorganisatie Electronic Frontier Foundation (EFF) meegeeft aan technologievoorlopers die vandaag spraken met Trump. In de online publicatie EFF to Tech Leaders: Stand With Users and Tell Trump We Need Strong Encryption, Internet Freedom, noemen zij vijf punten waarvoor de technologievoorlopers zich sterk zouden moeten maken:

  • Pleidooi voor sterke encryptie (zorgen dat het onmogelijk is achterdeurtjes in software te integreren)
  • Protesteren tegen het massaal toezicht op burgers
  • Waarborgen van vrijheid van meningsuiting
  • Bewaken van netneutraliteit
  • Bescherming van persoonsgegevens

De Nederlandse equivalent van EFF, Bits of Freedom, maakt zich gelukkig ook sterk voor bovenstaande punten, bijvoorbeeld middels de recentelijk gestarte campagne GeenSleep.net. Ook leggen zij glashelder uit op welke manieren gebruiksgegevens grootschalig worden verzameld en wat je als gebruiker zelf kan doen om je zo veilig mogelijk te bewegen binnen het digitale domein.

Maar de Nederlandse bibliotheken zijn en blijven in deze discussie onzichtbaar. Niet dat zij niets aan privacy doen overigens, maar die betrokkenheid heeft voornamelijk betrekking op de eigen systemen en is daarmee intern gericht. Naar buiten toe, in het publieke en politieke debat, is de bibliotheek geen deelnemer en zéker geen pro-actieve partij. En dat vind ik zorgelijk.

Maar waaraan het ligt dat de bibliotheek onzichtbaar is? Ik denk dat het begint bij het bewustzijn dat dit überhaupt een onderwerp is dat bibliotheken in Nederland aangaat. En dat de problematiek voor onze gebruikers inmiddels wel wat verder gaat dan het beveiligen van Facebookpagina’s (hoe belangrijk ook). In de onlangs vastgestelde Visie Mediawijsheid 2016-2018 van de Koninklijke Bibliotheek komt het begrip ‘privacy’ welgeteld twee keer voorbij, en dan exclusief bestemd voor scholieren. Beide keren wordt namelijk verwezen naar externe bronnen: rapporten van het KNAW en SLO over digitale geletterdheid in het voortgezet onderwijs.

Maar dus geen standpunt, in ieder geval niet publiek, van de Koninklijke Bibliotheek zélf. En daarmee ook geen stellingname over het bredere begrip van privacy dat geldt voor álle gebruikers van de bibliotheek, of beter nog, alle burgers in Nederland. De grote vraag is dus hoe de KB – en daarmee ook het Nederlandse bibliotheekstelsel – aankijkt tegen de thematiek waar de collega’s in Amerika zich, in mijn ogen volkomen terecht, zo sterk voor maken? Maar wat net zo goed speelt in Nederland, kijkend naar het debat over ‘het sleepnet’, cq. de uitbreiding van bevoegdheden van de AIVD.

Bits of Freedom was er vanavond via Twitter glashelder over: ook gebruiksgegevens van bibliotheken kunnen in dat sleepnet terechtkomen. Dat alleen al zou reden moeten zijn om stevig stelling te nemen. De KB kan daarbij alvast een voorbeeld nemen aan andere maatschappelijke organisaties als Amnesty International of Internet Society Nederland die reageerden op de internetconsultatie en zich zorgen maken over de huidige wetsvoorstellen.

Als zelfbenoemd pleitbezorgers van mediawijsheid en digitale geletterdheid vind ik dat adel verplicht, dus aan de KB en zeker ook de Vereniging van Openbare Bibliotheken het verzoek om zich te mengen in het debat. Of het iets verandert aan de mening van Kamerleden is ongewis, maar bibliotheken hebben dan wel hun stem laten horen. Of beseffen zich misschien dat dit een thema is dat hun aangaat. Dat vind ik misschien nog wel net zo belangrijk: het goede voorbeeld geven voor bibliothecarissen dat dit een thema is dat hén aangaat.

 

[update 16 december]

De Koninklijke Bibliotheek heeft via Twitter gereageerd en gaat het punt agenderen. Op de uitnodiging hierover mee te denken ga ik vanzelfsprekend in. Wie volgt?

Afbeelding: jamie_okeefe Flickr via Compfight cc

Read More

Posted by on mrt 30, 2016

[AUDIO] Bij BNR Nieuwsradio praten over makersbeweging in Nederland

[AUDIO] Bij BNR Nieuwsradio praten over makersbeweging in Nederland

Vanmiddag mocht ik samen met Astrid Poot (check haar Klooikoffers!) bij BNR Zakendoen Met komen praten over de opkomst en ontwikkeling van de makersbeweging in Nederland. Daarbij ging het natuurlijk ook over het maakonderwijs, de Maker Faire, de politiek en het feit dat de vouchers van Platform Maker Education schoon op zijn.

De uitzending is hier terug te luisteren.

IMG_6612

Read More

Posted by on dec 12, 2015

Ontvriendden jullie ook wel eens iemand op Facebook vanwege politieke voorkeur?

Ontvriendden jullie ook wel eens iemand op Facebook vanwege politieke voorkeur?

Ik wel namelijk. En dat vond ik niet gemakkelijk, omdat ik sowieso al vrij kritisch ben op wie mijn Facebookvrienden zijn en daarbinnen ook vrij strikt hanteer wie vriend, kennis etc. is. Ook wijs ik geregeld vriendschapsverzoeken af van mensen die ik niet of nauwelijks ken. Op Facebook deel ik namelijk andere zaken dan op Twitter, LinkedIn of hier, op mijn blog.

Wanneer ik iemand ontvriend, heb ik daarvoor dus een goede reden. Ik doe het daarom niet vaak, maar kortgeleden nam ik die stap dus wel. De reden daarvoor was dat ik in mijn eigen tijdlijn niet geconfronteerd wenste te worden met Zwarte Pieten-discussies (vriend was voor) en daaraan helaas vaak gekoppelde sentimenten als de vluchtelingencrisis (vriend was tegen), voorzien van ondubbelzinnige commentaren of likes van andere berichten om dat te onderschrijven.

Ben ik dan naïef? Steek in m’n kop in het zand en ontwijk ik andere meningen dan die van mezelf? Nee, dat zeker niet. Maar ik vind het erg prettig zelf op zoek te gaan naar informatie die beide kanten van de medaille belichten. En daarvoor gebruik ik media die ik vertrouw en niet Facebookcommunities als Nederland mijn vaderland (overigens nog vrij onschuldig) die in alles het fenomeen van de echo chamber vertegenwoordigen. En die via via dus ook in mijn eigen berichtenoverzicht tot mij kwamen.

En dat brengt me bij één van grootste bezwaren van het ontvrienden: dat ik daarmee ook m’n eigen echo chamber en filter bubble creëer. Links- of rechtsom laat ik me op Facebook omringen door (min of meer) gelijkstemden en negeer ik extremiteiten. Is dat goed? Ergens vind ik van niet en ik kan even goed argumenten aandragen om niet te ontvrienden vanwege politieke voorkeur. Om in ieder geval niet het gevoel te hebben oogkleppen te dragen.

Ik blijk daarin echter niet de enige te zijn las ik vanmorgen. Onderzoek van Nicholas John (Hebrew University of Jerusalem) en Shira Dvir-Gvirsman (Tel Aviv University) heeft aangetoond dat politieke commentaren op Facebook geregeld reden zijn om iemand te ontvrienden. De onderzoekers stippen daarbij ook mijn zorg aan:

“We already know that Facebook and search engines provide us with a feed and search results that are tailored to us. By unfriending we are further contributing to the formation of echo chambers and filter bubbles.”

In die zin dus herkenning, echter zonder dat dit mijn twijfel om te ontvrienden wegneemt. Ergens voelt het namelijk onnatuurlijk, niet willen horen of zien wat iemand zegt.

Afbeelding: Oli Dunkley via Compfight cc

Read More

Posted by on sep 24, 2015

“El Paquete Semanal”: een wekelijks pakket illegale content Cuba-style

“El Paquete Semanal”: een wekelijks pakket illegale content Cuba-style

Wat doe je als het onmogelijk is te kunnen kijken en luisteren wat je wil? Of de beste apps op je telefoon te installeren? Dan ga je op zoek naar manieren om dat toch te doen natuurlijk.

In Cuba, een land waar de overheids-tv het enige is dat je als burger kunt ontvangen en het internet retetraag is, verval je dan in traditionele trapetradingmethodieken. Daarbij zijn de aloude cassette- en videobanden echter vervangen door harddisks van 1 terabyte en bestaat de content uit de meest actuele films, muziek en apps denkbaar. De distributie ervan vindt echter volledig in het fysieke domein plaats. Het internet wordt er dus niet voor gebruikt.

In onderstaande korte docu van Vox wordt een mooi inkijkje gegeven in deze vorm van informatieverspreiding. Het principe het draagt de naam El Paquete Semanal, het wekelijkse pakketje.

bron: Laughing Squid

Read More

Posted by on sep 24, 2015

Mooi moment: Sander Dekker lanceert Platform Maker Education

Mooi moment: Sander Dekker lanceert Platform Maker Education

Op woensdag 23 september 2015 gaf Staatssecretaris Sander Dekker van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen op de markt van ScienceMakers 2015 het startsein voor het Platform Maker Education. Zie voor het persbericht hier.

In een vraaggesprek met een leerling vertelt de staatssecretaris dat hij €150.000 euro voor dit schooljaar beschikbaar stelt. Deze bijdrage is een resultaat van het Manifest Makersonderwijs en de daaruit voortkomende Motie Makersonderwijs van Anne Wil Lucas (VVD) en Tanja Jadnanansing (PvdA).

Het plan waarvoor de staatssecretaris geld beschikbaar stelt is geschreven door Karien Vermeulen (Waag Society), Arjan van der Meij (De Populier) en ikzelf. We gaan ook fungeren als kwartiermakers om het plan te gaan uitvoeren. Dit moet aankomend jaar onder meer resulteren in een aantal werkconferenties, het verrichten van onderzoek en het inventariseren & verbinden van al bestaande maakinitiatieven.

Voor mij persoonlijk is het érg bijzonder dat ook de openbare bibliotheken een rol spelen in het geheel. Het biedt wat mij betreft ongelooflijk mooie kansen om onszelf opnieuw te positioneren, zowel richting onderwijspartners als de invulling van het bibliotheekwerk op zich.

Zie hieronder voor het filmpje van dit vraaggesprek.

Read More

Pin It on Pinterest