Pages Menu
Categories Menu

Posted by on jan 3, 2017

Bibliothecarissen creëren fictieve gebruiker om collectie te beschermen

Bibliothecarissen creëren fictieve gebruiker om collectie te beschermen

Een prikkelend stuk van Cory Doctorow over het (blind) inzetten op data om te bepalen welke titels in de bibliotheekcollectie komen en blijven. En de queeste van enkele Amerikaanse bibliothecarissen om dit ter discussie te stellen door een fictieve bibliotheekgebruiker in het leven te roepen, inclusief een adres en rijbewijs .

“That’s the important takeaway here: these librarians didn’t monkeywrench their software for personal gain. They did it because they wanted to make the system better, to teach it how to weight the circulation data to reflect the on-the-ground intelligence and historical perspective they had on their libraries, their collections and their patrons.”
De twee betrokken bibliothecarissen en hun leidinggevende zijn geschorst. Volgens hen zijn ze echter niet de enigen die vergelijkbare tactieken inzetten om het titelaanschafsysteem te ‘leren’ niet alleen efficiënt te zijn.

bron: Boing Boing
oorspronkelijk artikel: To save books, librarians created their own fictional reader

Afbeelding: Hernan Piñera Flickr via Compfight cc

 

Read More

Posted by on dec 14, 2016

Waar zijn de Nederlandse bibliotheken in het debat over privacy? [update]

Waar zijn de Nederlandse bibliotheken in het debat over privacy? [update]

Geletterdheid zijn betekent vandaag de dag ook dat je kan lezen en schrijven met digitale technologie. En voor bibliothecarissen bovenal dat je kritisch bent op actuele ontwikkelingen en je daarbinnen positioneert. Tenminste, die mening ben ik zelf toegedaan.

Het is niet de eerste keer dat actuele gebeurtenissen in Amerika me hiervan weer extra bewust maken. Sinds de uitverkiezing van Donald Trump benadrukt de American Library Association dat zij zich des te meer sterk maakt voor de bescherming van persoonsgegevens van bibliotheekgebruikers. In een artikel in The Guardian, Libraries promise to destroy user data to avoid threat of government surveillance, wordt ALA-voorzitter Julie Todero geciteerd:

Todaro said that the ALA’s core values remained unchanged: “free access, intellectual freedom, privacy and confidentiality”.

Treffend vond ik dat de kernwaarden in principe dezelfde zijn die digitale burgerrechtenorganisatie Electronic Frontier Foundation (EFF) meegeeft aan technologievoorlopers die vandaag spraken met Trump. In de online publicatie EFF to Tech Leaders: Stand With Users and Tell Trump We Need Strong Encryption, Internet Freedom, noemen zij vijf punten waarvoor de technologievoorlopers zich sterk zouden moeten maken:

  • Pleidooi voor sterke encryptie (zorgen dat het onmogelijk is achterdeurtjes in software te integreren)
  • Protesteren tegen het massaal toezicht op burgers
  • Waarborgen van vrijheid van meningsuiting
  • Bewaken van netneutraliteit
  • Bescherming van persoonsgegevens

De Nederlandse equivalent van EFF, Bits of Freedom, maakt zich gelukkig ook sterk voor bovenstaande punten, bijvoorbeeld middels de recentelijk gestarte campagne GeenSleep.net. Ook leggen zij glashelder uit op welke manieren gebruiksgegevens grootschalig worden verzameld en wat je als gebruiker zelf kan doen om je zo veilig mogelijk te bewegen binnen het digitale domein.

Maar de Nederlandse bibliotheken zijn en blijven in deze discussie onzichtbaar. Niet dat zij niets aan privacy doen overigens, maar die betrokkenheid heeft voornamelijk betrekking op de eigen systemen en is daarmee intern gericht. Naar buiten toe, in het publieke en politieke debat, is de bibliotheek geen deelnemer en zéker geen pro-actieve partij. En dat vind ik zorgelijk.

Maar waaraan het ligt dat de bibliotheek onzichtbaar is? Ik denk dat het begint bij het bewustzijn dat dit überhaupt een onderwerp is dat bibliotheken in Nederland aangaat. En dat de problematiek voor onze gebruikers inmiddels wel wat verder gaat dan het beveiligen van Facebookpagina’s (hoe belangrijk ook). In de onlangs vastgestelde Visie Mediawijsheid 2016-2018 van de Koninklijke Bibliotheek komt het begrip ‘privacy’ welgeteld twee keer voorbij, en dan exclusief bestemd voor scholieren. Beide keren wordt namelijk verwezen naar externe bronnen: rapporten van het KNAW en SLO over digitale geletterdheid in het voortgezet onderwijs.

Maar dus geen standpunt, in ieder geval niet publiek, van de Koninklijke Bibliotheek zélf. En daarmee ook geen stellingname over het bredere begrip van privacy dat geldt voor álle gebruikers van de bibliotheek, of beter nog, alle burgers in Nederland. De grote vraag is dus hoe de KB – en daarmee ook het Nederlandse bibliotheekstelsel – aankijkt tegen de thematiek waar de collega’s in Amerika zich, in mijn ogen volkomen terecht, zo sterk voor maken? Maar wat net zo goed speelt in Nederland, kijkend naar het debat over ‘het sleepnet’, cq. de uitbreiding van bevoegdheden van de AIVD.

Bits of Freedom was er vanavond via Twitter glashelder over: ook gebruiksgegevens van bibliotheken kunnen in dat sleepnet terechtkomen. Dat alleen al zou reden moeten zijn om stevig stelling te nemen. De KB kan daarbij alvast een voorbeeld nemen aan andere maatschappelijke organisaties als Amnesty International of Internet Society Nederland die reageerden op de internetconsultatie en zich zorgen maken over de huidige wetsvoorstellen.

Als zelfbenoemd pleitbezorgers van mediawijsheid en digitale geletterdheid vind ik dat adel verplicht, dus aan de KB en zeker ook de Vereniging van Openbare Bibliotheken het verzoek om zich te mengen in het debat. Of het iets verandert aan de mening van Kamerleden is ongewis, maar bibliotheken hebben dan wel hun stem laten horen. Of beseffen zich misschien dat dit een thema is dat hun aangaat. Dat vind ik misschien nog wel net zo belangrijk: het goede voorbeeld geven voor bibliothecarissen dat dit een thema is dat hén aangaat.

 

[update 16 december]

De Koninklijke Bibliotheek heeft via Twitter gereageerd en gaat het punt agenderen. Op de uitnodiging hierover mee te denken ga ik vanzelfsprekend in. Wie volgt?

Afbeelding: jamie_okeefe Flickr via Compfight cc

Read More

Posted by on nov 12, 2016

Te gast bij Stellenbosch University 14th Annual Library Symposium

Te gast bij Stellenbosch University 14th Annual Library Symposium

Hoe balletjes kunnen rollen. In het voorjaar van 2015 ondernamen we met FryskLab de Makertour, op en neer naar Florence. Onze presentatie daar trok de aandacht van Randa Al Chidiac, voorzitter van de
Lebanese Library Association, wat leidde tot haar verzoek om bij een bibliotheekcongrescongres in Beiroet ook een verhaal over bibliotheeklabs te houden. Dat gebeurde dit voorjaar en één van de andere sprekers aldaar was Ellen Tise, directeur van de universiteitsbibliotheek in het Zuid Afrikaanse Stellenbosch. Al tijdens het congres in Beiroet zei ze me dat ze er een uitnodiging zou volgen om ook bij haar een verhaal te komen vertellen.

Het officiële verzoek volgde kort daarop, wat inhield dat ik afgelopen week vertoefde in Stellenbosch en ik een verhaal vertelde tijdens het symposium Shaping the academic library of the future: adapt, empower, partner, engage. Erg interessant vond ik twee verhalen binnen de track Collaboration and partnerships driving academic libraries. Lindiwe Soyizwapi van de Universiteitsbibliotheek van Pretoria vertelde over hun makerspace en de wijze waarop studenten hiervan gebruik maken. En Anita Nel van de universiteit van Stellenbosch hield een verhaal over het bedrijf Innovus, dat studenten helpt van idee naar product.

Op mijn presentatie kreeg ik veel positieve reacties. De argumenten om de universiteitsbibliotheek als centrale makershub op een campus te gebruiken liggen voor het oprapen en kunnen ook naadloos verbonden worden met de essentie van het bibliotheekwerk: kennisdeling. In het artikel Making Sense: Can Makerspaces Work in Academic Libraries? (PDF) van John Burke zijn al die elementen bondig bijeengebracht.

In Nederland heeft helaas nog geen enkele universiteitsbibliotheek de stap gezet om een makerslab in haar dienstverlening op te nemen. Dat betekent overigens niet dat er niet over wordt nagedacht, maar in feite is het gewoon zaak te dóen. De voornamelijk Amerikaanse voorbeelden helpen weifelende managers wellicht over de streep. In die zin is er namelijk een lijn te trekken met de aanwas van labs in openbare bibliotheken. Ook daar liepen de Amerikanen voorop en zie enkele jaren later wat er in de rest van de wereld gebeurt. Goed voorbeeld doet volgen.

Read More

Posted by on okt 20, 2016

Twee dagen bij Generation Code in het Europees Parlement

Twee dagen bij Generation Code in het Europees Parlement

In het kader van de Europese Codeweek vond op 18 en 19 oktober in het Europees Parlement het evenement Generation Code: born at the library plaats. Tijdens deze interactieve tentoonstelling, georganiseerd door Public Libraries 2020, presenteerden tal van Europese openbare bibliotheken wat zij kunnen betekenen op het gebied van coderen en maken.

Met FryskLab namen we deel aan de tentoonstelling, maar kregen we daarnaast nog een extra verzoek:

zouden wij voor tien Europarlementariërs tien Maker Boxes kunnen samenstellen die zij vervolgens overdragen aan een bibliotheekorganisatie in hun land van herkomst?

Deze opdracht hebben we met beide handen aangegrepen en stelden kits samen, gebaseerd op de maker boxes van Åke Nygren, die we gebruiken voor onze workshop MediawijzerMakers.

Tijdens Generation Code konden bezoekers kennismaken met de inhoud ervan, maar nog veel belangrijker, leren waarom wij de kits samenstelden en wij ze belangrijk vinden voor het bibliotheekwerk. De theoretische basis ervan ligt in het digitale geletterdheid-framework van Doug Belshaw: The Essential Elements of Digital Literacies. De praktische toepassing ervan in de vorm van de Maker Box is gelegd door Ake Nygren. Wij pasten dat in het kader van Generation Code aan tot een kit die budgettair interessant is voor elke bibliotheekorganisatie.

Deze aanpak kon rekenen op veel positieve reacties, onder meer van Hare Koninklijke Hoogheid Prinses Laurentien, Tibor Navracsics (Eurocommisaris voor Onderwijs, Cultuur, Jeugd en Sport) en Catherine Stihler (voorzitter van de MEP Library Group).

In haar plenaire afsluitende woorden wijdde de prinses nog speciaal aandacht aan ons project: “Het is niet omdat ik uit Nederland kom, maar het project over digitale geletterdheid vond ik fantastisch.” Ook benoemde ze stuk voor stuk de acht competenties van digitale geletterdheid die bij de Maker Boxes de basis vormen. En daarop zijn we best trots.

Read More

Posted by on okt 15, 2016

Te gast in Zweden bij de unconference Hackabibblan

Te gast in Zweden bij de unconference Hackabibblan

Afgelopen donderdag vertoefde ik in het Zweedse Vaggeryd, een dorp vlak ten zuiden van Jönköping. In de plaatselijke bibliotheek werd daar een dag gewijd aan maakcultuur, genaamd Hackabibblan. In het ochtenddeel daarvan mochten Åke Nygren en ikzelf een presentatie geven, terwijl de middag werd besteed aan een cardboard-challenge. En natuurlijk bracht Åke ook zijn geweldige Maker Boxes mee.

De reden van mijn bezoek was een al wat langer lopend contact met de Zweedse collega’s, in het bijzonder Ann Ostman en Lo Claesson. Ann en een groep Zweedse bibliothecarissen heetten we al in maart 2014 welkom in Lelystad, samen met de collega’s van Bibliolab. En in mei afgelopen jaar bezocht zij, Lo en een andere groep collega’s ons voor de tweede keer, onder andere bij een sessie met FryskLab in Zoutkamp.

Als manager van de bibliotheek in Vagerryd realiseerde Lo, met FryskLab als voorbeeld, een kleine mobiele makerspace en daarna een vaste makerspace in de bibliotheek. De Zweedse term voor maakbibliotheek, Skaparbibblan, is inmiddels een klein netwerk van Zweedse bibliothecarissen geworden. En de unconference Hackabibblan was daarvan een activiteit. Dat betekende dat er zo’n 30 geïnteresseerde deelnemers aanwezig waren.

In mijn presentatie (zie onderaan deze post) legde ik wat meer nadrukkelijk dan anders de link tussen bibliotheek, makersbeweging en digitale geletterdheid. Het gegeven te kunnen hergebruiken en remixen is daarin de verbindende factor. Dat betekent dat heren als Cory Doctorow en Lawrence Lessig, maar zeker ook remix-pleitbezorgers als Doug Belshaw (boek Essential Elements of Digital Literacies), Kirby Ferguson (online docureeks Everything Is A Remix) en Brett Gaylor (docu Rip! A Remix Manifesto) mijns inziens onder bibliotheekcollega’s veel bekender zouden moeten zijn. Ze zijn namelijk ontzettend inspirerend, want vertellen een verhaal waarin creativiteit, cultuur en informatievrijheid hoogtij vieren.

En dan natuurlijk ook nog even over de makerspace in Vaggeryd. Daarover kan ik kort zijn: het is een prachtige plek, met bibliothecaris Hanna Häljestig als drijvende kracht. De makerspace biedt tal van workshops, uiteenlopend van 3D printen en lasersnijden tot werken met textiel, hout en papier. Ik vind het een prachtig voorbeeld van hoe een kleine bibliotheek (Vaggeryd heeft rond de 12.000 inwoners) tot prachtige resultaten kan komen wanneer gedreven collega’s er samen de schouders onder zetten. Dat betekent dus ook dat de makerspace volkomen geïntegreerd is in de bieb en dat is precies wat uitermate belangrijk is. Niet alleen proberen te bouwen op vrijwilligers en mensen van buiten, want dat is eenvoudigweg een gemiste kans.

Foto’s van de makerspace in Vaggeryd:

Mijn presentatie van afgelopen donderdag:

Read More

Posted by on okt 2, 2016

De geweldige omslagen van fictieve Bad Little Children’s Books

De geweldige omslagen van fictieve Bad Little Children’s Books

Of Arthur C. Gackley ooit echt geleefd heeft is onbekend, maar de uitgave Bad Little Children’s Books wordt in ieder geval aan hem toegeschreven. Het is een verzameling van 120 omslagen van fictieve kinderboeken met een stevige knipoog naar de brave jaren ’50. Of beter gezegd, parodieën, want titels als Polly Paints a Penis, Don’t Lick the Stripper Pole, Even Girls Fart, Rockets and Missiles of the Islamic State of Uncle Creepy werden natuurlijk nooit uitgegeven.

Over de auteur schrijft zijn uitgever:

Born in 1923, Arthur C. Gackley is the creator of many children’s books, none of which were ever actually published. Mysterious and hermetic by nature, he spent his life living and working in a small New England village, but was likely washed out to sea in the winter of 1962—or possibly fell penniless into an abandoned wishing well shaft around 1978. No body was ever found.

Enkele voorbeelden van de omslagen vind je hieronder. Meer informatie over Gackley is te vinden op een Facebookpagina.

bron: Dangerous Minds

001peepingtommycougar

002gotosleepforever

011pollypaintspenis

004dontlickstripperpole

via GIPHY

Read More

Pin It on Pinterest