Pages Menu
Categories Menu

Posted by on mei 20, 2015

Een 3D printer bouwen in de klas was mijn ding niet geweest

Een 3D printer bouwen in de klas was mijn ding niet geweest

Ik hoor jullie al denken: “Wat zeg je me nou Jeroen? Dat is toch juist waarover het gaat en waarmee je bezig bent?” Nee, beste lezers. Ikzelf heb twee linkerhanden en zou nooit geprikkeld zijn (en ben dat nog steeds niet) om zo’n (of elk ander willekeurig apparaat) in elkaar te zetten. Of met techniek bezig zou zijn, volstrekte non-bèta die ik ben. Geen haar op m’n hoofd die daaraan zou denken. Het sleutelen aan mijn kapotte brommer liet ik als puber graag over aan een vriend die daar veel plezier uithaalde. Ik beloonde hem dan met nieuwe muziek die ik verzamelde in de bibliotheek.

De nadruk op techniekonderwijs en de vele miljoenen euro’s die daarin omgaan zouden dus letterlijk en figuurlijk nooit aan mij besteed zijn. Ik was dolgelukkig eindelijk al mijn exacte vakken te kunnen laten vallen en me niet meer voortdurend van zware onvoldoende naar zware onvoldoende te hoeven zwoegen, voorafgegaan door slapeloze nachten omdat een vernedering bij het oproepen van de tentamencijfers één van de weinige zekerheden van mijn middelbare schooltijd was. Ik hield van taal en geschiedenis en aardrijkskunde en muziek.

Maar terug naar het hier en nu, want dit stukje gaat niet over mij. Ik begrijp de groeiende belangstelling van het techniekonderwijs (en de platforms die dat stimuleren) voor digitale fabricage en maken. De makersinitiatieven zijn namelijk sympathiek en energiek en daarvan wil iedereen graag een graantje meepikken. Het is echter niet iets waar ik als non-bèta veel mee heb. En ik denk dat dat voor veel non-bètakinderen van vandaag de dag ook geldt. Wat is dat ontzettend jammer – en gezien de belofte van digitale fabricage en maken – onterecht: die belofte is namelijk dat je door open kennisdeling en toegankelijke middelen tot ontzettend veel in staat bent. Die ontwikkeling mag niet voorbehouden blijven aan bepaalde schoolvakken, maar moet voor alle scholieren toegankelijk zijn.

De vaardigheden die nodig zijn om je in een makersomgeving te bewegen en, allerbelangrijkst, dit met plezier te doen, zijn namelijk zinvol voor elk schoolgaand kind. In dat opzicht was ik heel erg blij dat minister Bussemaker bij de ronde tafel over het makersonderwijs, 13 april jl., benoemde dat zij de rol van de bibliotheek interessant vindt en ook een rol weggelegd ziet voor kunst- en cultuureducatie. Het is haar volkomen duidelijk dat creativiteit de basis vormt voor alles wat gemaakt wordt. Geen focus op techniek dus, maar op de competenties die het gebruik van die technologie zinvol maken. Technologie is namelijk niet meer voorbehouden aan bètaopleidingen of de bedrijven die daarmee geassocieerd worden. Het gelabelde budget voor techniekonderwijs zou daarom ook deels beschikbaar moeten zijn voor een veel breder onderwijsaanbod.

Begrijp me overigens niet verkeerd: ik vind het volstrekt te verdedigen dat er geld voor techniekonderwijs beschikbaar is. Ik vind de afkadering echter achterhaald en de besteding van de middelen soms discutabel en ondoorzichtig. De vaak automatische reflex van overheden om te wensen dat het bedrijfsleven participeert in projecten is, sprekend uit ervaring, volstrekt onhaalbaar, zéker als het initiatief niet per se over techniek, maar over het bredere pallet gaat. Met één of enkele keren de gage van goedbetaalde pleitbezorgers bij grootschalige techniekonderwijsevenementen op dure locaties kan een gemiddeld grassroots maakinitiatief heel veel zinvolle dingen bereiken die direct bij de doelgroep terecht komen.

Juist daarom vind ik het zo ontzettend belangrijk en zinvol dat er een groeiend aantal makersinitiatieven voortkomt vanuit de bibliotheek. Die ene plek die voor iedereen is en die vanuit haar publieke taak en fundament van openheid, kennisdeling en toegankelijkheid zo prachtig aansluit op de makersbeweging. En ik vind prachtig om te zien dat FabLabs, zelfstandige makers en bevlogen docenten zich serieus met het onderwijs willen bezighouden en waardevol aanbod beschikbaar hebben. Als zij ook een klein graantje kunnen meepikken uit de techniekgeldenruif komt dat uiteindelijk iedereen ten goede.

 

Afbeelding: kmohman via Compfight cc

Read More

Posted by on mei 5, 2015

De transitie bij Bibliotheek Leeuwarden staat niet op zichzelf

De transitie bij Bibliotheek Leeuwarden staat niet op zichzelf

Bij Stichting Bibliotheken Midden-Fryslân loopt momenteel het transitietraject ‘Van Collectie naar Connectie’. De gemeente Leeuwarden heeft hiervoor een kwartiermaker en twee extern adviseurs aangesteld. Eerstgenoemde moet voor de zomer een advies uitbrengen aan de gemeente. Als inwoner van Leeuwarden, als lid en voormalig werknemer van de Bibliotheek Leeuwarden en werkzaam zijnde binnen het Fries Bibliotheken Netwerk (FBN) bij Bibliotheekservice Fryslân gaat me deze exercitie aan het hart.

Bibliotheek Leeuwarden is veruit de grootste bibliotheek in de provincie. Daarmee gaat onlosmakelijk een voorbeeldfunctie gepaard. De uiteindelijk gekozen route bij Bibliotheek Leeuwarden zal daarom naar verwachting niet alleen daar een effect hebben, maar ook op het provinciale netwerk. En dat niet alleen bibliotheekinhoudelijk, maar ook ambtelijk en bestuurlijk op gemeentelijk niveau.

Dat hoeft op zich niet verkeerd te zijn, ware het niet dat er vanuit het Friese netwerk geen enkele bemoeienis is met het Leeuwarder transitietraject. Op zich is dat een grote paradox. Enerzijds wordt lokaliteit (connectie) gepleit en uitgedragen, maar anderzijds wordt het uitstippelen van dit traject volledig in handen gelegd van buitenstaanders.

Dat laatste stoot me tegen de borst. Niet omdat ik niet geloof in een frisse blik van buiten, integendeel zelfs. Maar wel omdat ik wéét dat de betrokkenheid om een verandering tot stand te brengen niet groter kan zijn dan binnen het FBN. En dat kennis op het gebied van bibliotheekvernieuwing én het omgaan met transitietrajecten bij de Friese bibliotheken en Bibliotheekservice Fryslân volop aanwezig is. Ik geloof er ook niet in dat een duurzame verandering tot stand komt door een tijdelijke externe exercitie. Daarvoor is de kennis, ervaring en inzet van het netwerk in mijn ogen onontbeerlijk.

Gezien de lokale en provinciale verankering en de toekomst van het Friese bibliotheekwerk maak ik me echter grote zorgen. Het adviestraject duurt in totaal drie maanden waarvan inmiddels ruim een maand verstreken is. Zoals gezegd bezit het netwerk ontzettend veel kennis, ervaring en goeie ideeën. Ik hoop dat het meenemen hiervan onderdeel uitmaakt van de opdracht van de externe adviseurs, enkel en alleen omdat we het beste voorhebben met de bibliotheek in Friesland. Gebruik maken van deze kennis zal bijdragen aan de kwaliteit en duurzaamheid van het resultaat.

Ik hoop dat de gemeente Leeuwarden deze constatering in haar overwegingen heeft meegenomen en het deel uitmaakt van de opdracht van de externe adviseurs. Als dat niet zo is vertaal ik hem in een oproep:

Geacht college van B&W van de gemeente Leeuwarden,

Ik hoop dat u gebruik maakt van de kennis en ervaring binnen het FBN bij de totstandkoming van de toekomstvisie van Bibliotheek Leeuwarden. De transitie bij Bibliotheek Leeuwarden staat namelijk niet op zichzelf.

Read More

Posted by on mei 3, 2015

Meer dan warme aanrader: Do Not Track (gepersonaliseerde webserie over privacy en webeconomie)

Meer dan warme aanrader: Do Not Track (gepersonaliseerde webserie over privacy en webeconomie)

Bij het horen van de naam Brett Gaylor ringelde enkele dagen geleden een belletje, maar vanmorgen viel het kwartje pas. Niet alleen is hij verantwoordelijk voor Do Not Track, maar hij tekende ook voor het baanbrekende Rip: A Remix Manifesto, de docu over auteursrechthervorming met in de hoofdrollen Girl Talk en Lawrence Lessig.

Gaylor is daarmee iemand waarvan het bekend is dat hij kritisch kijkt naar de machten omtrent het internet, maar dat ook op een overtuigende wijze weet over te brengen. Met Do Not Track is dat niet anders. In deze op dit moment lopende webserie (er verschijnen tweewekelijks uitzendingen) richt Gaylor zich op het volggedrag van de Facebooks en Googles van deze wereld, maar ook op de schimmige wereld van webtrackers daarachter.

Ik heb nu twee episodes bekeken en raadt het aan voor iedereen die wil weten hoe het web in elkaar steekt en wat ‘men’ van ons weet. Gaylor brengt het zonder een opgestoken vingertje en dat draagt bij aan de impact. Daarnaast blijft het niet bij de uitzendingen alleen, maar is de site ook een waardevolle bron van informatie over internetveiligheid: veel artikelen en links naar tools om je privacy te waarborgen. Warm aanbevolen dus!

Read More

Posted by on apr 29, 2015

Artikel nieuwsbrief OCLC: Mobile FabLabs and Makerspaces – journey to EMEARC

Artikel nieuwsbrief OCLC: Mobile FabLabs and Makerspaces – journey to EMEARC

Naar aanleiding van de succesvolle MakerTour kreeg ik het verzoek om een bijdrage te leveren aan de internationale nieuwsbrief van OCLC. Hieronder daarvan de Nederlandstalige versie, evenals een interview dat we gaven kort nadat we in Florence arriveerden.

 

FryskLab MakerTour2015

In december 2014 gebeurde er iets bijzonders. Een aantal partners op het terrein van leesbevordering voor mensen met een visuele beperking sloeg tijdens het Nationale Bibliotheekcongres in Amsterdam de handen ineen. Dit had als resultaat dat een maand later het mobiele FabLab van Bibliotheekservice Fryslân, FryskLab, een 16 dagen durende rondreis door Europa maakte.

Tijdens deze roadtrip, MakerTour2015, die voerde naar de OCLC EMEARC Meeting in Florence en terug, werden in acht landen twaalf (bibliotheek)FabLabs aangedaan. In deze FabLabs werden ter plaatse sessies georganiseerd waarbij werd gezocht naar oplossingen voor de doelgroep van mensen met een visuele leesbeperking. Tegelijkertijd werd er gewerkt aan een prototype ‘uit eigen stal’: een luisterposter, aangestuurd met een Arduino computer. En tot slot probeerden we het gedachtengoed van het samengaan van Bibliotheek en de maakfilosofie over te brengen, een zeer interessante ontwikkelingen die inmiddels wereldwijd gestalte begint te krijgen.

In februari de Alpen oversteken is natuurlijk geen sinecure. Het weer zat echter grotendeels mee, afgezien van de rit van Verona naar Pistoia. Deze op papier kortste overtocht kostte door hevige sneeuwval ruim dubbel zoveel tijd. Daardoor besloten we Pistoia links te laten liggen en in één ruk door te rijden naar Pisa. Dit overigens tot grote teleurstelling van de mensen van You Lab Pistoia, de schoolkinderen die zij hadden uitgenodigd en natuurlijk onszelf.

2015.02.10_OCLC_0008

Wat alles echter meer dan goed maakte was de ontzettend grote energie en vitaliteit die we ontmoetten in alle labs en bibliotheken die we bezochten. Daarnaast waren bezoekers van onze bus tijdens de publieke sessies in bijvoorbeeld Cascina en Milaan, maar zeker ook Florence, ronduit positief. Eén van de absolute hoogtepunten was dan ook de oproep tijdens de plenaire sessie in Florence om een groepsfoto voor onze bus te maken. Echt geweldig!

Bij thuiskomst in Nederland ondertekenden de samenwerkingspartners (Bibliotheekservice Fryslân, Koninklijke Bibliotheek, Dedicon, Christelijke Bibliotheek voor Blinden en Slechtzienden en Stichting Aangepast Lezen) een intentieverklaring om het project een vervolg te geven. De titel hiervan is De Bibliotheek maakt het onzichtbare tastbaar. De kern van het project betreft het vinden van oplossingen voor mensen met een visuele leesbeperking binnen de energieke wereld van makers en FabLabs. We hopen straks te kunnen zeggen dat de MakerTour2015 hiervoor de succesvolle kick-off is geweest.

Bekijk de preview docu MakerTour2015.

Read More

Posted by on apr 28, 2015

Omdat de Bibliothecaris de Bibliotheek maakt graag ook een vakjury voor #bestebibliothecaris

Omdat de Bibliothecaris de Bibliotheek maakt graag ook een vakjury voor #bestebibliothecaris

Ik ben reuze vereerd om door collega’s voorgedragen te zijn voor Beste Bibliothecaris van Nederland 2015. Er spreekt waardering uit voor het werk dat ik doe en dat is ontzettend fijn. Ik ben ervan overtuigd dat dat voor mijn mede-genomineerden Erik Boekesteijn en Margot Bosch ook zo voelt.

Wanneer ik voor mijzelf spreek wil ik de nominatie en dat wat mogelijk volgt niet van voorbijgaande aard laten zijn. Voor mij gaat de nominatie namelijk honderd procent over de inhoud van wat ik dagelijks doe. Vanaf het moment dat ik begon te werken voor een bibliotheekorganisatie ben ik begonnen te bloggen en heb ik veel over het vak geschreven. De komende tijd zal ik verschillende schrijfsels uit mijn archief weer naar voren halen, voorzien van #bestebibliothecaris.

Die opinievorming heeft blijkbaar z’n vruchten afgeworpen en daar ben ik blij mee. Ik wil er echter voor waken dat de nominatie Beste Bibliothecaris niet alleen gaat over het verleden. Wanneer ik de competitie mocht winnen wil ik de titel ook gebruiken om een aantal zaken in de toekomst nog steviger op de agenda te zetten. De toekomst van het vak is namelijk veel belangrijker dan wat we tot nu toe bereikt hebben. Voornoemde archiefposts zal ik zo nodig daarom ook in een actueel kader plaatsen.

Pleidooi

Omdat ik de inhoud zo belangrijk vind doe ik hierbij daarom een pleidooi ook voor Beste Bibliothecaris een vakjury in het leven te roepen, net zoals dat voor de genomineerde bibliotheken geldt. Ook ben ik er voorstander van om stemmen met een argumentatie gepaard te laten gaan. Voor mij voelt het verzamelen van zoveel mogelijk stemmen als een te gemakkelijke manier om iemand tot winnaar uit te roepen voor iets dat zo inhoudelijk relevant is.

Om David Lankes te parafraseren: De bibliothecaris máákt de bibliotheek en niet andersom. Daarom verdient het kiezen van Beste Bibliothecaris een serieuze overweging. Ik hoop dat de organisatoren van de competitie hieraan gevolg geven.

 

Afbeelding: elycefeliz via Compfight cc

Read More

Posted by on apr 17, 2015

Banned Book Socks: verboden boeken aan je voeten

Banned Book Socks: verboden boeken aan je voeten

Briljant! De mensen van Out of Print, al jarenlang bekend van t-shirts waarmee ze klassieke literatuur promoten, hebben nu een paar sokken uitgebracht waarmee ze de aandacht vestigen op literatuurcensuur. Je koopt ze hier.

bron: Nerdcore

screenshot75

screenshot76

Read More