Pages Menu
Categories Menu

Posted by on aug 31, 2015

Barbies, waarzeggers en Girl Talk: Mediawijsheidcollege ROC Friese Poort

Barbies, waarzeggers en Girl Talk: Mediawijsheidcollege ROC Friese Poort

Vanmorgen was ik te gast bij ROC Friese Poort in Drachten. In het kader van een reeks hoorcolleges voor eerstejaars studenten was ik gevraagd hen iets te vertellen over het rijke begrip mediawijsheid.

Dat betekende een aantal voorbeelden over privacy (Barbie (af)luisterpop), auteursrecht (Girl Talk en Creative Commons) en gebruik van social media (Barbie en haar plotselinge hang naar rust). En afsluiten met een aantal tips mediawijsheidtips.

Hieronder de presentatie die ik gebruikte.

Afbeelding: diepuppenstubensammlerin via Compfight cc

Read More

Posted by on aug 20, 2015

IFLA doet aanbevelingen over privacy in de bibliotheek

IFLA doet aanbevelingen over privacy in de bibliotheek

Zo, dit is goed! De International Federation of Library Associations and Institutions (IFLA) heeft een verklaring opgesteld die gaat over het bewaken van privacy van bibliotheekgebruikers:

This new Statement on Privacy in the Library Environment is intended to give guidance to libraries and information services in an environment that includes mass surveillance by governments and routine user data collection by commercial interests that provide content or services through the Internet. Risks to library users’ privacy might arise through their use of search or social media applications on the Web or their use of library platforms and content that collect data on end users.

De volledige verklaring lees je hier (PDF): IFLA Statement on Privacy in the Library Environment.

Aanbevelingen:

  • Library and information services should respect and advance privacy both at the level of practices and as a principle.
  • Library and information services should support national, regional and international level advocacy efforts (e.g. by human rights and digital rights organisations) to protect individuals’ privacy and their digital rights and encourage library professionals to reflect on these issues.
  • Library and information services should reject electronic surveillance and any type of illegitimate monitoring or collection of users’ personal data or information behaviour that would compromise their privacy and affect their rights to seek, receive and impart information. They should take measures to limit collection of personal information about their users and the services that they use.
  • While government access to users ́ data and data surveillance cannot be completely avoided, library and information services should ensure that intrusion in users’ information or communications by government is based on legitimate principles for such practices and necessary and proportionate to legitimate aims (e.g. described in “International Principles on the Application of Human Rights to Communications Surveillance”).
  • When library and information services provide access to resources, services or technology that may compromise users’ privacy, libraries should encourage users to be aware of the implications and provide guidance in data protection and privacy protection.
  • Library and information services should support their users’ ability to make informed choices, take legitimate actions and weigh risks and benefits in their communications and use of services on the Internet.
  • Data protection and privacy protection should be included as a part of the media and information literacy training for library and information service users. This should include training on tools to use to protect their privacy.
  • The education of library and information professionals should include data and privacy protection principles and practices in a networked environment.

Afbeelding: Nodeswitch via Compfight cc

Read More

Posted by on aug 10, 2015

Over mediawijsheid en makerscultuur #bestebibliothecaris

Over mediawijsheid en makerscultuur #bestebibliothecaris

Voorafgaand aan de eerste editie van de Mediawijzer Netwerk Experience werd ik gevraagd een aantal vragen te beantwoorden. Onderstaand wat meer uitgewerkte versies daarvan, ook in het licht van de verkiezing van Beste Bibliothecaris van Nederland 2015. De thematiek bepaalt namelijk in ruime mate de dingen die mij momenteel in mijn werk bezighouden.

  1. Wat wordt het belangrijkste mediawijze thema van het komende decennium?

“Wat nu ook al het belangrijkste thema is: privacy. Maar niet alleen in waarschuwende zin. Een ander belangrijk thema is namelijk makerscultuur. Met gratis en open software en overwegend goedkope hardware zijn mensen in staat heel veel oplossingen voor zichzelf te bedenken én te realiseren. Dat betekent dat we ook in staat zijn systemen te maken die veiliger en meer ‘van ons’ zijn. Ik ben er een groot voorstander van een onderwerp als privacy te koppelen aan de kansen die makerscultuur biedt. Oplossingen voor het privacyprobleem komen daarmee ook binnen het bereik van de gebruikers zelf. Het is daarbij zaak te beginnen met bewustwording van wat alle technologie om ons heen betekent, waartoe zij in staat is, maar bovenal het ontwikkelen van technisch begrip. Hoe werkt de telefoon in mijn zak of de slimme energiemeter thuis?”

  1. En welke invloed zal dat hebben op de samenleving?

“Eerlijk gezegd is dat niet met zekerheid te stellen, maar kenners zijn het erover eens dat economische en daarmee andere systemen hierdoor gaan veranderen. In de Tegenlichtdocumentaire De Nieuwe Makers is dit mooi geïllustreerd. Wanneer consumenten niet alleen theoretisch, maar ook praktisch kennis opdoen en weten waar en met wie je aan de slag kunt zal de wereld stukje bij beetje veranderen.”

  1. Welke competenties moeten kinderen dan hebben?

“‘Als je niet kunt programmeren, loop je veel voordelen mis’, zegt Neelie Kroes. Openbare bibliotheken en het onderwijs kunnen een stimulerende leeromgeving zijn voor samenwerkend digitaal leren. Dat is waar het groeiende aantal FabLabs in Nederlandse bibliotheken nu al mee experimenteert. De openheid en speelsheid van de makerscultuur en het verlangen om te experimenteren brengt nieuwe perspectieven. De makersbenadering maakt dat iedereen hierdoor kan bijdragen aan de ontwikkeling van digitale geletterdheid. Iedereen kan namelijk samenwerken als hiervoor de juiste voorwaarden aanwezig zijn. Competenties zijn dus zelf kunnen doen, delen en samenwerken.”

Het satellietstation 'It Greate Ear' bij het Friese dorpje Burum, onder andere gebruikt door de AIVD.

Het satellietstation ‘It Greate Ear’ bij het Friese dorpje Burum, onder andere gebruikt door de AIVD.

  1. Hoe gaan jullie, als professional, daarop inspelen?

“Faciliteren, niets meer en niets minder. Bibliotheken hebben altijd een belangrijke rol gespeeld bij het toegankelijk maken van nieuwe technologische ontwikkelingen. Dat is nu niet anders. Binnen het project FryskLab willen we dat onder meer doen met MediawijzerMakers!, waarbij we mediacoaches laten kennismaken met de toolkit van Mozilla Webmaker en hen uitdagen hun eigen mediawijsheidaanbod te maken. Binnen het onderwijsaanbod van FryskLab komen leerlingen uit het PO, VO en MBO in aanraking met tools om te maken. Het is mooi om te zien dat het aantal Nederlandse bibliotheken dat in dit veld actief is toeneemt. In dat opzicht doen we precies waarvoor bibliotheken bedoeld zijn: mensen kennis laten opdoen over hoe de wereld in elkaar steekt.”

  1. Moeten we ons zorgen maken als alles in de toekomst via internet met elkaar is verbonden?

“Ja. Maar dat weegt niet op tegen de voordelen die het internet biedt. Voor de jonge generatie zit het delen van informatie in het DNA. Dit gaat in potentie veel verder dan het delen van informele persoonlijke gegevens, iets waarover we nu vaak terecht bezorgd zijn. Het gaat namelijk ook over het benutten van het web om waardevolle kennis met elkaar te delen en daarmee tot zinvolle resultaten te komen. In dat opzicht moeten we ons veel meer zorgen maken over de tegenbeweging die ontstaat vanuit het bedrijfsleven en de politiek om het delen aan banden te leggen.”

foto: It Greate Ear (het grote oor) bij het Friese dorpje Burum.

Read More

Posted by on aug 7, 2015

Slayer in het Smithsonian National Museum of American History

Slayer in het Smithsonian National Museum of American History

Een nieuw programmaonderdeel van de Smithsonian Institution, de voornaamste Amerikaanse erfgoedinstelling, is Places of Invention. Hierin worden plaatsen uitgelicht waar “het nieuwe, unieke en wilde hebben gefloreerd“.

Eén van de locaties (onder andere vastgelegd op deze interactieve kaart) is San Fransisco’s Bay Area, met als muzikaal uithangbord Slayer. De band staat daarmee model voor de totstandkoming van het thrashmetalgenre.

In de korte film Slayer: The Origins of Thrash in San Francisco, CA, wordt een tipje van de sluier opgelicht. Helaas is hierin niet Dave Lombardo, de originele drummer van Slayer en daarmee de oervader van het extreme metalslagwerk te zien. Om hem te eren een iconische video van hem hieronder.

Eveneens afwezig in de video is gitarist Jeff Hanneman. Hij overleed in 2013 aan een leveraandoening.

 

Afbeelding: Lisergia via Compfight cc

Read More

Posted by on aug 6, 2015

Literaire roadtrips op de kaart vastgelegd

Literaire roadtrips op de kaart vastgelegd

Auteurs die personages laten reizen of biografische trips literair vereeuwigen zijn zo oud als de literatuur zelf. Voor Richard Kreitner was het aanleiding om de reizen uit twaalf Amerikaanse boeken op de kaart vast te leggen.

Het was voor hem een waar monnikenwerk om alle relevante locaties (en daarmee de geodata) én de daarbij horende boekpassages samen te brengen. Het gaat om een totaal van zo’n 1.500 plaatsen die Kreitner handmatig invoerde. Het resultaat is een gedetailleerde kaart waarmee je in principe de reizen kunt reproduceren. Kreitner:

“The above map is the result of a painstaking and admittedly quixotic effort to catalog the country as it has been described in the American road-tripping literature. It includes every place-name reference in 12 books about cross-country travel, from Mark Twain’s Roughing It (1872) to Cheryl Strayed’s Wild (2012), and maps the authors’ routes on top of one another. You can track an individual writer’s descriptions of the landscape as they traveled across it, or you can zoom in to see how different authors have written about the same place at different times.”

bron: Atlas Obscura

literaire roadtrips

Read More

Posted by on jul 30, 2015

Mediawijsheidproject Barbie is helaas geen grapje

Mediawijsheidproject Barbie is helaas geen grapje

Het lijkt het ideale huwelijk tussen De Speld en Mediawijzer.net: de Facebookpagina van Samantha van der Plas-de Jong, beter bekend als Barbie. Enkele dagen geleden meldde Nu.nl dat Realityster Barbie vraagt om privacy. Aanleiding zijn brutale fans en fotografen die te dichtbij haar kinderen komen.

De discussie die losbarst op haar Facebookpagina is hilarisch, maar roept ook serieuze vragen op. Een voorbeeld:

“Hoi Samantha je bent er beroemt maar dat mensen de dekentje van Milano aftrekken is niet Noor maal en foto’s maken kam wel maar altijd is ook opongeven moment stom en je bent maar ook een mens ik kijk ook altijd jou series met Michael en Angelina jij lijkt me een hele aardige mens en Micheal ook en Angelina en Milano ook ik hoop dat ik je ooit nog ziet in den haag ik komt uit Brabant ik hoop je ooit te zien met je gezin de groetjes Thijs Jongenelen. Sterkte”

Ik bekeek slechts een klein deel van de ruim 1.800 (!) reacties op haar blogpost. Daarvan gaat het allergrootste deel echter over het kinderwagendekentje. Tegengeluiden dat ze met de reallifesoap wellicht ook de drempel verlaagd heeft voor fans én onverlaten bij haar op bezoek te komen worden met de grond gelijk gemaakt. Een dekentje wegtrekken doe je nu eenmaal niet.

11145569_511492819008465_7596969618365210985_o

Het verzoek van Barbie aan al te opdringerige fans en fotografen.

Er van uitgaand dat iedereen bekend is met correcte omgangsvormen heeft die meerderheid natuurlijk groot gelijk. Andersom doet goed voorbeeld ook volgen en daarin laat de realityster steken vallen.

Het touwtje uit de deur is een schot voor open doel, maar veel zorgelijker is deze Facebookpost met in de hoofdrol twee van haar kinderen. Een dekentje uit de kinderwagen opzij trekken voor een foto is onacceptabel. Je kinderen zo op deze manier op Facebook zetten past echter ook in deze categorie. Het zaagt aan de poten van haar verzoek om meer respect voor privacy.

Dat herkent een klein aantal van haar fans gelukkig ook, zij het dat het merendeel kraait van plezier om het bekijken van de video. Sommigen van hen verklaren de critici zelfs voor verknipte geesten. Waarschuwen dat een online video van deels ontblote kinderen voer voor perverselingen is maakt dat je er blijkbaar zelf ook eentje bent.

Werk aan de winkel dus. De roep van David Weinberger om embedded bibliothecarissen op de plekken waar dat nodig is heeft hiermee een prachtig praktijkvoorbeeld gevonden.

Afbeelding: transCam via Compfight cc

Read More