Pages Menu
Categories Menu

Posted by on jul 29, 2015

Tor in de bieb

Tor in de bieb

Afgelopen jaar konden bibliotheken inschrijven op een subsidiemogelijkheid van de Knight Foundation. Eén van de terecht gehonoreerde initiatieven was het Library Freedom Project (LFP) van Alison Macrina. Doel ervan is bibliotheekgebruikers via een reeks workshops te wijzen op hun digitale rechten, in het bijzonder privacy.

Lezers van mijn blog zullen begrijpen waarom ik dit initiatief van harte ondersteun. Een workshop van LPF die vandaag m’n aandacht trok deel ik daarom graag met jullie. Het gaat over het aanbieden van de privacyvriendelijke, maar tegelijktijdig controversiële Tor-browser in bibliotheken: Tor exit relays in libraries. Heel in het kort gaat het daarbij om het volgende:

“When a user opens the Tor Browser and navigates to a website, her traffic is bounced over three relays, scrambling her traffic with three layers of encryption, making her original IP address undetectable. The exit relay is the last relay in this circuit, the one that talks to the public internet. Fast, stable exit relays are vital to the strength of the Tor network. Non-exit relays – guards, middle relays, and bridges – are also important to the Tor network, but exit nodes are the most needed, and libraries can afford some of the legal exposure that comes with an exit. It’s not dangerous to run an exit, but because the exit node is the only identifiable one on the circuit, exit operators might face the occasional DMCA notice or law enforcement officer inquiring about traffic on the node. Since libraries already provide public internet services, we are protected by from DMCA takedowns by safe harbor provisions and are shielded from the threats that an individual exit relay operator might face in trying to explain to law enforcement that the traffic leaving her exit is not her own.”

Een hele mooi match tussen burgerrechten, mediawijsheid en de krachtige positie die bibliotheken hierin (kunnen?) vervullen. Hieronder voor de volledigheid een artikel van Macrina over het gebruik van Tor.

Ik heb het al meermaals gezegd, maar is het niet hoog tijd dat Nederlandse bibliotheken hierin samen optrekken met Bits of Freedom? De link die Jeanine Deckers vandaag rondstuurde over de informatiebijeenkomst over de nieuwe Wet Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten, 11 augustus aanstaande, kon haast niet op een beter moment komen.

Alison Macrina: The Tor Browser and Intellectual Freedom in the Digital Age by Jeroen de Boer

Afbeelding: Jack Keene via Compfight cc

Read More

Posted by on jul 12, 2015

‘Avenue of Literature’ op Amerikaanse school

‘Avenue of Literature’ op Amerikaanse school

Een schoolbibliotheek, maar dan anders. Zo zou je het project van een aantal docenten van Biloxi High School (Mississippi) wel kunnen betitelen. Zij beschilderden een aantal ongebruikte en afgebladderde lockers met ruggen van literaire titels.

Aldus docent Elizabeth Williams:

“We want students to come back to school in August and walk on the hallway and be absolutely amazed with what we’ve done and be curious. We want that to be the driving spark for reading in our classrooms.”

Van de Facebookpagina van de school:

biloxi 1

biloxi 2

biloxi 3

biloxi 4

Afbeelding: hjl via Compfight cc

Bron: Laughing Squid

Read More

Posted by on jul 10, 2015

Met Europese collega’s werken aan een makersbibliotheekproject

Met Europese collega’s werken aan een makersbibliotheekproject

Enkele weken geleden kreeg ik een mailtje van Alastair Dunning, werkzaam bij Europeana. Hij schreef:

I am getting in touch because Europeana has started to consider how it can make a better connection between the maker space movement and the Europeana network of cultural heritage. I was speaking to the director of Europeana, Jill Cousins, about this and I suggested that you might be a good starting point to think through what might be possible. I think there are quite a few options but it needs a bit of brainstorming.

Kort daarop ging ik op bezoek bij Europeana in Den Haag en sprak daar met twee ontwikkelaars, onder andere over ons FryskLab LOD Kennisbank-project, maar ook over andere mogelijkheden om makersbeweging en Europeana met elkaar te koppelen. Mogelijkheden te over.

Kort daarop kreeg ik een uitnodiging om deel uit te maken van Europeana Task Force Public Libraries, met een speciale focus op makerspaces. Deze groep mensen gaat de komende zes maanden minimaal twee keer bij elkaar komen om een plan op te stellen voor het Creative Europe-programma. De eerste keer was de afgelopen twee dagen in het Deense Roskilde. De volgende bijeenkomst gaat naar alle waarschijnlijkheid in Athene zijn (je hoort mij niet klagen).

Roskilde dus. Ik was er samen met bibliotheekcollega’s uit Denemarken, Kroatië, Slovenië, Spanje en Polen, plus twee vertegenwoordigers van Europeana. Collega’s uit Griekenland konden door alle commotie helaas niet aanwezig zijn. We kwamen er op uit in te steken op Creative Europe Networks programma en gaan daaraan de komende tijd werken.

Heel mooi was dat ik veel kon inbrengen vanuit onze eigen FryskLabpraktijk, zowel beleidsmatig als praktisch. Vergeleken met de partners zijn we erg ver in onze ontwikkeling, wat zeer werd gewaardeerd. “You enhanced our network“, aldus de projectleider. Da’s fijn om te horen natuurlijk. Dat de collega’s uit Slovenië en Kroatië aankomend voorjaar naar Leeuwarden willen komen om van ons te leren is al heel concreet voorbeeld van een netwerkresultaat. Daarnaast biedt project mogelijkheden het bestaande (internationale) netwerk waarover we al beschikken erbij te betrekken. Ook daarover was men enthousiast.

Ik weet dat subsidietrajecten vaak een loterij zijn, dus zeker van de slaagkans ben je nooit. Gezien de grote energie en de relevantie, zeker ook voor Oost-Europese bibliotheken, hebben we er echter wel vertrouwen in dat het gaat lukken. Qua criteria klopt het als een bus in ieder geval.

Read More

Posted by on jul 7, 2015

Maakonderwijs mag zich niet beperken tot ‘toppers’

Maakonderwijs mag zich niet beperken tot ‘toppers’

Twee berichten in m’n Twitterstream gisteren die beide over de maker movement en (informeel) maakonderwijs gaan, maar mijlenver uit elkaar staan.

Allereerst was daar het bericht dat op 23 september a.s. in Amsterdam het event ScienceMakers wordt georganiseerd. Het initiatief komt voort uit het programma Techniekpact van het Platform Bètatechniek (PBT), een top-down gremium dat zich richt op het stimuleren van wetenschap en techniek in het onderwijs. Ik zeg bewust top-down, omdat het geen enkel FabLab- of makersinitiatief (schoolvoorbeelden van grassroots ontwikkelingen) ooit gelukt is in dit proces te kunnen meedraaien en een graantje van de vele beschikbare techniekmiljoenen te kunnen meepikken.

En dat is heel erg raar gezien de vele initiatieven zoals Fabschool, waarin kwalitatief hoogwaardig onderwijsaanbod wordt samengebracht dat 100% afkomstig is uit de Nederlandse makersbeweging. Of de website van Maker Education Nederland, een initiatief van Arjan van der Meij. Of het manifest makersonderwijs, opgesteld door vele makers, leerkrachten, bibliothecarissen en andere betrokkenen zoals Kennisnet.

Dit laatste was het eerste en enige moment dat maakonderwijs bij de landelijke politiek op de agenda kwam. Het resulteerde ook in een aangenomen motie in de Kamer, ingediend door Anne Wil Lucas en Tanja Jadnanansing, onvermoeibare pleitbezorgsters van het uit het veld voortgekomen initiatief. Op de aangenomen motie, die werd gevolgd door gesprekken met minister Bussemaker en staatssecretaris Dekker, wordt nu namens de indieners van het manifest geacteerd door Arjan van der Meij (FabKlas), Karien Vermeulen (Waag Society) en mijzelf (FryskLab en FabLab Benelux).

Eén van de onderscheidende elementen van de makersbeweging is het democratische karakter ervan. Alles wat van bovenaf georganiseerd is staat hier haaks op en doet er afbreuk aan. Ik maak me daarom zorgen over het gegeven dat het nu wordt geclaimd door een organisatie als PBT. En eigenlijk maak ik me er ook kwaad over. Er wordt namelijk volledig voorbijgegaan aan al het harde werk dat al jarenlang in het veld geleverd wordt. Daarover is door Kennisnet meermaals gepubliceerd: in 2014 in het Trendrapport en onlangs in de publicatie Maker Movement biedt onderwijs schat aan mogelijkheden.

Het gaat naast het onterecht claimen echter ook om een andere grote tekortkoming. De PBT-benadering gaat namelijk volledig voorbij aan het inhoudelijke feit dat bij maken het creatieve element minstens zo belangrijk is als het wetenschappelijke of technische. Door het exclusief binnen bètakaders te trekken wordt een grote groep leerlingen en scholieren buiten beschouwing gelaten. En dat is zo ontzettend onterecht. Niet voor niets is het in het voor Techniekpact zo illustratieve Amerika al een duidelijke wending van STEM (science, technology, engineering, mathematics) naar STEAM (+ arts) merkbaar. Creativiteit, esthetiek en artisticiteit horen net zoveel bij maakonderwijs als bètavakken. In het ronde-tafelgesprek maakonderwijs was minister Bussemaker hierover heel duidelijk. Ook binnen de kunsteducatie zou ruimte voor makersinitiatieven moeten komen.

Door 150 toppers op een schild te hijsen (wat ik voor hen overigens fantastisch vind, laat dat voorop staan) wordt bewust een elite in het leven geroepen. Exclusiviteit is daarmee het credo van Sciencemakers. Dat kan niet verder af staan van de inclusiviteit van de maker movement en maakonderwijs. Niet voor niets zeggen docenten die hiermee al aan de slag zijn dat er bij kinderen andere kwaliteiten en competenties naar boven komen dan bij de ‘normale’ lessen. Door kinderen nu al bij voorhand uit te sluiten zet de bijl aan de wortel van een ontwikkeling die nog piepjong, maar zeer waardevol is.

Maar zoals gezegd kende mijn tijdlijn vandaag twee berichten over maken en maakonderwijs. De andere betrof het inhoudelijke artikel Meet Your Makers over de Capitol Hill Maker Faire. Hiervan was het IMLS (Institute of Museum and Library Services), naast Nation of Makers, één van de trekkers. Tim Carrigan, senior library program officer bij IMLS, verwoordt exact waarover het bij de makersbeweging gaat:

“The Maker movement itself is very free form, and… that’s part of the beauty of it and why it has been so successful, because it’s moving us away from things that are maybe, perhaps, more rigid.”

Vooral zijn zinsnede “because it’s moving us away from things that are maybe, perhaps, more rigid” triggerde me in relatie tot Sciencemakers. Daarnaast is ‘t hét onderscheidende element van bibliotheekinitiatieven. Bibliotheken zijn immers de plekken waar iedereen altijd terecht kan om te leren. Daarmee zijn ze in vele opzichten een meer dan logische plek voor een makerspace of Fablab. Vorige week verscheen er al een speciale Makeruitgave van School Library Journal, volgens Carrigan een doorslaand succes. En in Nederland stomen we al op naar de dubbele cijfers wat het aantal bibliotheekfablabs betreft.

Het aanbieden van educatief aanbod, al dan niet in nauwe samenwerking met het onderwijs, staat bij al die initiatieven voorop. Daarnaast kenmerken ze zich door het grassroots karakter, evenals alle andere mooie Nederlandse maakinitiatieven. Vaak gaat het om individuen die ermee aan de slag willen en door hard werken en doorzettingsvermogen daar steeds vaker in slagen. Ik durf wel te stellen dat juist het ontbreken van aansturing van bovenaf hieraan sterk bijdraagt. Maken wordt gedaan door de mensen die met hun poten in de klei staan en wordt niet bedacht op een ministerie of iets dat daaraan verwant is.

De successen van talenten op het gebied van wetenschap en technologie en makeronderwijs bij kinderen krijgt nog te weinig aandacht en het podium dat het verdient“,

wordt gesteld op de Sciencemakerswebsite. Daarmee kan niemand het oneens zijn. Maar ere wie ere toekomt, beste mensen. Het gaat me daadwerkelijk aan het hart dat het concept maakonderwijs niet alleen onterecht wordt geclaimd door PBT, maar nog veel meer dat men doet voorkomen alsof er vóór het event op 23 september niets gebeurd is. Dat is haast een schoffering van alle prachtige initiatieven die al jarenlang genomen én op kleine schaal uitgevoerd worden en die heus bij PBT bekend zijn.

Alle daadwerkelijk bij het maakonderwijs betrokken partijen wachten daarom vol verwachting tot het verzoek voor inhoudelijke bijdrage aan het event op de deurmat ploft. Gelukkig is er nog álle tijd om een gedegen programma neer te zetten dat het maakonderwijs verdient en dat recht doet aan alle energie die er al ingestoken is.

makersonderwijs_4nov2014_share

Read More

Posted by on jul 3, 2015

Skypepresentatie voor groep medewerkers Internationale Rode Kruis

Skypepresentatie voor groep medewerkers Internationale Rode Kruis

Eigenlijk zou de sessie gisteren plaatsvinden, live vanuit een snikhete FryskLab-bus in Maastricht waar we deel uitmaakten van het IASL2015-programma. Niet de internetverbinding daar, maar de connectie bij Waag Amsterdam gooide echter roet in het eten.

Daarom vanmorgen de tweede poging, comfortabel vanuit huis. De presentatie voor medewerkers van het Internationale Rode Kruis maakte deel uit van een meerdaagse bootcamp bij Waag Society. Zij vroegen ons daaraan een bijdrage te leveren:

“Het Internationale Rode Kruis onderzoekt momenteel of de principes van open design toepasbaar zijn binnen de context van humanitaire acties. De inzet van Fab Lab machines en methodologie speelt daarbij een belangrijke rol. Vanuit Waag Society verzorgen wij volgende week een vijfdaagse bootcamp voor een team van Rode Kruis medewerkers, waarin wij met hen naar de toepassingsmogeliijkheden gaan kijken en vooral hands-on aan de slag gaan met het ontwikkelen van prototypes.

Om de deelnemers te inspireren, willen we graag enkele externe experts/sprekers uitnodigen. Zou jij meer kunnen vertellen over het mobiele fab lab en de inzet ervan?”

Read More

Posted by on jun 27, 2015

Out of Print: bibliotheekkaartjes aan je T-shirt

Out of Print: bibliotheekkaartjes aan je T-shirt

Aan Out of Print besteedde ik eerder al aandacht, maar dat is niet voor niets. Ze maken kleding met een boodschap en dragen ook nog eens bij aan het verspreiden van literatuur in Afrika.

De Banned Books-sokken draag ik met plezier en ik bestelde zeer onlangs ook een aantal T-shirts waaronder deze 1984. Die laatste gaan gepaard met wel heel aardige kaartjes (zie hieronder).

Zo realiseer je je maar weer hoe belangrijk details eigenlijk zijn en hoe leuk het is dingen te kopen bij idealistische initiatieven als deze.

outofprint2

outofprint1

Read More